Democratie is een collectieve zaak, niet individualistisch. Fotograaf: Alfred Heeroma - Bron: Den Bosch Politiek
Ik schrijf over politieke zaken, althans zo wordt het vaak genoemd. Zaken waar de politiek een mening over heeft of moet hebben, maar die vaak een maatschappelijke impact hebben. Eigenlijk zijn het niet alleen politieke zaken, maar vooral maatschappelijke zaken. Helaas heeft de politiek niet zo'n goed imago en veel mensen zijn niet (meer) geïnteresseerd in wat er speelt en besloten wordt. Dat is jammer, want vaak betreft het zaken die ook (of vooral) burgers aangaan. Ik zie vaak dat burgers in verweer komen, als het besluit eigenlijk al is genomen. Een soort van 'als het kalf verdronken is, dempt men de put'. Dat heeft allerlei vervelende gevolgen.
Het is niet goed voor het democratisch proces. Democratie is eigenlijk van iedereen is. Als het van iedereen is, dan moet je er ook voor zorgdragen en dat betekent verantwoordelijkheid nemen. Zie het als het nemen van een huisdier, dan moet je ervoor zorgen en kun je het niet maken om een dier aan zijn of haar lot over te laten.
Als je verantwoordelijkheid neemt in de democratie, dan betekent dat je ook moet weten wat er speelt. Dat is niet voor iedereen even gemakkelijk, want er zijn genoeg mensen die zelf zoveel problemen hebben dat ze al hun tijd nodig hebben om te 'overleven'. Dat is begrijpelijk, maar ook die mensen maken gebruik van voorzieningen waar de politiek over gaat. Als je een kind hebt dat zodanig lastig is dat je hulp bij de opvoeding nodig hebt, dan hoop je maar dat die hulp er is. Vaak is de politiek er al mee bezig geweest en is er iets geregeld. Wat en hoe, is dan afwachten, want je hebt je er niet in verdiept. Het kan zijn dat je in een situatie komt waarin de hulp toch niet passend is. Mag je dan boos worden op de politiek of had je eerder belangstelling moeten tonen?
Dat is een lastige, want mensen laten vaak pas iets van zich horen als ze ergens mee worden geconfronteerd. Door te schrijven over politiek, zie en lees ik vaak stukken over uiteenlopende zaken. Ik ben me bewust dat ik bij een klein groepje hoor die dit doet. Ik schrijf erover om in ieder geval te laten zien waar de politiek mee bezig is. Ik vind het wel goed dat de politiek allerlei zaken aanpakt, ongeacht wat ik van die aanpak vind.
Deze weken is er veel te doen over de opvang van asielzoekers. Blijkbaar zijn een aantal inwoners van Engelen bang voor hun veiligheid omdat er in de toekomst 50 minderjarige asielzoekers worden opgevangen. Nu is angst altijd een slechte raadgever, vooral omdat het vaak voorbij gaat aan feiten. Maar wat erger is, is dat dit in elke buurt of wijk van de stad kan gebeuren. Feit is nu eenmaal dat de gemeente 600 asielzoekers moet opvangen. Daar kun je het mee oneens zijn, maar dan had je al veel eerder aan de bel moeten trekken, heel veel eerder, want het is namelijk een wettelijk gegeven (Spreidingswet). Je kan nu wel zeggen dat je het er niet mee eens bent, maar zo werkt democratie niet. Je hebt eerder niet meegedaan, mogelijk zelfs niet eens gestemd, maar wilt wel dat er nu naar je wordt geluisterd. Terwijl mensen die eerder wel hebben meegepraat en gestemd er voor jou even niet meer toe doen. Daar wrikt de schoen. Wanneer heb je recht van spreken en wanneer niet? Vaak wordt gedacht dat een mening hebben ook het recht is om ergens aanspraak op te maken, maar zo werkt dat niet in een rechtsstaat.
Geweld past al helemaal niet om jouw mening op te dringen aan de massa. Je mag zeggen dat je het ergens niet mee eens bent, maar dat geeft je verder nergens recht op. Als je meent dat je dat recht wel hebt, dan snap je niet goed hoe democratie werkt. Democratie is namelijk een collectief systeem, waar individuele waarden, meningen en dergelijke ondergeschikt zijn. Je kan niet selectief deel uitmaken van een samenleving, je moet in staat zijn om te geven en te nemen.
Wat in Engelen gebeurt, is verre van democratisch. Dan heb ik het niet over de keuze om asielzoekers op te vangen, maar de manier waarop individuen menen bezwaar te moeten maken. De tegenstanders zijn anoniem (is laf), gewelddadig (mag niet binnen wettelijke kaders) en vooral oneerlijk. Ik vrees echter dat deze personen zich hier niet door voelen aangesproken en zeker geen boetekleed zullen aantrekken. Want ze zeggen bang te zijn voor 50 jongeren, maar wat er nu gebeurt is dat velen bang zijn voor deze anonieme lafaards. Ze zijn tegen angst, maar zaaien het nu wel. En daarvoor is geen plek in de democratie en past alleen boetedoening.