Diversiteit door angst
01-Nov-2025

Leestijd 5 minuten

Burgemeester Mikkers is tevreden met 80% opkomst bij de verkiezing. Maar donderdagavond concludeerde hij ook dat het geen 100% is en dat er nog werk aan de winkel is. Immers als er losse stukjes zijn, dan is de puzzel niet compleet. En dat is een mooi bruggetje naar de avond die Anqa073 organiseerde in het kader van de Maand van de Diversiteit, die plaatsvond in oktober. Mikkers merkte op dat er vaak over anderen wordt gesproken in plaats van met anderen. Vaak zijn we ook bezig met een eigen mening en vergeten te luisteren naar de ander. We zijn niet nieuwsgierig genoeg naar de ander. Deze avond wilde hij vooral luisteren.

Het thema van deze avond was moslimdiscriminatie. Dat bestaat en komt wellicht vaker voor dan je denkt, maar wellicht ook weer niet zo vaak als wordt gezegd. Wellicht komt dat ook doordat degene die iets zegt niet weet wat voor impact het heeft op welke manier iets wordt gezegd. Woorden doen ertoe. Om erachter te komen wat de verhalen zijn, namen een aantal mensen het initiatief om de verhalen op te halen. Op Instagram werd een platform opgericht en zonder al te veel moeite werden 50 jongeren gevonden die hun verhaal wilden doen. En dan blijkt dat discriminatie en racisme vele gezichten kent.

Schrijver en antropoloog Sinan Cankaya vertelde over zijn ervaring. Als leerling werd hij al geconfronteerd met racisme. Hij kreeg het gevoel dat hij door zijn leraar geschiedenis anders werd behandeld en dat de man wel heel selectief vertelde over de Tweede Wereldoorlog. Hij begreep dat niet totdat hem werd verteld dat de leraar nauw betrokken was bij de extreem rechtse partij Centrum Democraten. Maar ook dat Moslims vaak vanwege hun geloof worden uitgesloten. Hij vindt dat het systeem van politiek, media en burgerij gefaald heeft als het gaat om Gaza. Terwijl Israël alles doet om de Palestijnen als dader neer te zetten, wordt nooit de vraag gesteld of ze niet gewoon slachtoffer zijn. Dit soort framing komt vaker voor. De vraag is dan wat je er tegen moet doen. Hij riep de jonge Moslims op om voor zichzelf op te komen en daden van verzet te plegen. Hij riep op om een barbaartje te worden, iemand die door zichtbare daden laat zien dat hij of zij onheus wordt behandeld.

Maar hoever staan we dan eigenlijk van elkaar? Dat bleek veel minder ver dan gedacht. Met het spel 'over de lijn' werd dit duidelijk. De zaal werd verdeeld in twee vakken met een lijn in het midden. Aan de ene kant stonden de Moslims en aan de andere kant de niet-Moslims. Er werden vragen gesteld en elke keer als je die met 'ja' beantwoorde, moest je een stap naar voren doen. Na vijf vragen stonden beide groepen bij de lijn, wat wel aangeeft dat er vaak hetzelfde wordt gedacht of ervaren bij een aantal situaties. Slechts een keer ging dit niet op en dat was toen de vragen begonnen met 'als Moslim … ' want dan sta je als niet-Moslim stil omdat je de vragen nooit met 'ja' kan beantwoorden.

Tussendoor werd in kleine groepjes een kort gesprek, een speeddate, gevoerd over een vraag. Ook daar bleek dat men vaak wel een zelfde soort ervaring heeft. Het maakt niet zoveel uit of je als Moslim wordt buitengesloten of omdat je om een andere reden wordt gepest. En misschien hebben Moslims zelfs wel een streepje voor, omdat ze de rijkdom hebben zaken van twee culturen te mogen plukken.

Door meer te kijken naar de overeenkomsten en minder naar de verschillen, zou het leven al een stuk aangenamer kunnen worden. Helaas hebben nog hele volksstammen een beeldvorming die niet klopt met de realiteit. Ja er zijn Moslims die te ver gaan, maar is dat ook niet bij 'gewone' Nederlanders? Deze week ging het nog fout in het stadion de Vliert toen FC Den Bosch voetbalde tegen ADO Den Haag. Dat zijn toch vaak 'gewone' Nederlanders en daar kan ik me ook niet in vinden, net zo als ik me niet kan vinden in Moslims die zeggen dat homo's van het dak gegooid moeten worden. Maar de meeste Moslims zeggen dat helemaal niet, dus ergens gaat het niet goed in de beeldvorming. Moslims zijn niet minderwaardig, maar durven ze wel te zeggen #InBenGenoeg?

De beste remedie is om niet een oordeel te hebben over een ander omdat die ander bij een bepaalde groep hoort, maar vooral om een oordeel te vormen door te praten met die ander in plaats van over de ander. Een beetje begrip voor elkaar kan geen kwaad. Ik hoorde verhalen van jongeren die op school anders worden bekeken omdat ze een andere culturele achtergrond hebben. Helaas leven we in een tijd waarin dat begrip voor elkaar steeds verder weg komt te staan. Er lijkt een angst te zijn voor die ander. Dat is al zichtbaar in de verkiezingsuitslag, nog nooit waren de kiezers zo verdeeld. De verzuiling mag dan zijn verdwenen, maar wat ervoor in de plaats is gekomen, is net zo goed niet fraai. Diversiteit is een mooi goed, maar wat mij betreft zou daar ook wel een grens aan mogen worden gesteld. Want als angst voor een ander leidt tot de (politieke) diversiteit die nu is ontstaan, dan lijkt praten met elkaar toch beter. Zeker als je partijbelangen boven een landsbelang gaat stellen. Zo'n maand van de diversiteit blijft dus nodig, al is het soms om een andere reden.

Auteur: Alfred Heeroma
483 keer werd deze column gelezen