Een panel van vijf mensen die elk op hun manier te maken hebben met eenzaamheid spraken overstellingen die te maken hadden met dit onderwerp. Fotograaf: Alfred Heeroma - Bron: Den Bosch Politiek
Woensdag werd de Week tegen Eenzaamheid afgetrapt in congrescentrum 1931. Overdag was er een congres waar ik niet bij was. Het schijnt er vooral gegaan te zijn over het bespreekbaar maken van eenzaamheid. Ik begreep dat Koning Willem Alexander een soort van openingshandeling verrichte door op een knop te drukken en dat hij sprak met enkele (geselecteerde?) aanwezigen. Ik vraag me af of hij zich omringd door al die mensen toch niet een beetje eenzaam gevoeld moet hebben.
's Avonds was er een bijeenkomst van #VanIkNaarWij. Een beweging ingezet door de gemeente om de gemeenschapszin een prominentere rol te geven. Vrijwilligers spelen daarbij een belangrijke rol. Dat klinkt heel logisch, gemeenschapszin, maar dat is het niet. Mensen die zich eenzaam voelen zullen gemeenschapszin zeker niet zo vanzelfsprekend vinden. En eenzaamheid komt behoorlijk vaak voor, want zeker de helft van de bevolking voelt zich (wel eens) eenzaam.
Eenzaam is ook niet een universeel begrip. Het komt in verschillende vormen voor. Tijdens de bijeenkomst was er een panelgesprek waarbij enkele stellingen werden besproken. Een Syrische vluchtelinge gaf aan zich best eenzaam gevoeld te hebben nadat ze na een lange vlucht hier in Nederland terecht kwam in een land met een andere cultuur en waar ze de weg niet kende.
Ook werd duidelijk dat eenzaamheid bij ouderen anders van aard kan zijn dan eenzaamheid bij jongeren. Erover spreken is vaak moeilijk, zeker bij jongeren is het niet stoer om over eenzaamheid te spreken, ondanks dat veel jongeren eenzaamheid ervaren. Eenzaamheid kan zelfs leiden tot zelfmoord of pogingen daartoe. Behoorlijk ernstig toch.
Niemand heeft echter op het voorhoofd staan dat hij of zij eenzaam is. Het is dan ook niet altijd te herkennen. Eenzaam is niet dat een persoon zelden een woning verlaat en nergens aan meedoet, maar een gevoel dat je niet past in een systeem. Bedenk de volgende keer dat als je op straat of winkelcentrum loopt ongeveer de helft van de mensen een gevoel van eenzaamheid heeft. Eenzaamheid is een gevoel en iets anders dan alleen zijn. Het een hoeft het ander niet uit te sluiten en dat maakt het lastig om ermee om te gaan.
Vaak wordt gedacht dat het organiseren van activiteiten mensen uit de eenzaamheid kan halen, maar dat is vaak niet zo al kan het wel helpen. Anderzijds kan het wel voorkomen dat mensen eenzaam worden. Omdat eenzaamheid zo lastig te herkennen is, zal degene die zich eenzaam voelt toch de eerste stap moeten nemen. Als er iemand met een luisterend oor is, moet degene die eenzaam is hier wel gebruik van durven te maken. Omdat eenzaamheid niet een uniform iets is, vormt dit voor velen een probleem. In een filmpje kwam iemand die gevoelig is voor prikkels aan het woord en die maakte duidelijk dat ze vaak tijd nodig heeft om te reageren, want prikkels kunnen vertragend werken. Iemand met autisme gaf juist aan dat zaken in haar hoofd anders werken dan bij mensen zonder autisme, maar dat mensen dit vaak niet door hebben. Daarom is geduld vaak een noodzakelijk iets als je mensen met eenzaamheid wilt helpen. Geduld is niet iets wat past bij de jachtige wereld waarin velen leven.
Maatschappelijk betrokkenheid is een kant van de zaak, dat gaat over hoe mensen onderling met elkaar omgaan. Het zal duidelijk zijn dat als eenzame mensen te maken krijgen met de systeemwereld, het nog veel complexer wordt. Systeemwerelden hebben vaak kaders, grenzen en regels waar een maatwerk, die nodig is voor omgaan met eenzaamheid, vaak niet in past. Er is vaak maatwerk nodig, terwijl dat bij een organisatie zoals de gemeente vaak niet past binnen de bestaande structuren.
Eenzaamheid is een gevoel. Dat gevoel kan diverse oorzaken hebben, maar meestal is het dat jij als individu je sociaal gezien niet voelt passen in je omgeving. Dat is best lastig, want moet de omgeving zich aanpassen aan jou of jij je aan de omgeving. Dat laatste is best lastig als je niet zoveel vertrouwen hebt in die omgeving. Het vraagt dus nogal wat om eenzaamheid kwijt te raken. Het oplossen van het eenzaamheidsgevoel zal wellicht nooit helemaal lukken, maar als je als individu een stapje vooruit doet en je omgeving toelaat dat je die stapt maakt, kan het wel beter worden.
Komende week is het de Week tegen Eenzaamheid. Het is goed dat er nu aandacht voor is, maar dat moet niet na die week verdwijnen. Het vraagt van iedereen energie en begrip. En als die er is, dan kan het wellicht wel stoer zijn om over je eenzaamheid te praten.
Auteur: Alfred Heeroma 580 keer werd deze column gelezen
