Verhaal zonder dialoog

14-oktober-2025 12:05:37

Leestijd 4 minuten

Den Bosch groeit. Dit wordt als een gegeven gezien en een inwonertal van 200.000 is onvermijdelijk. Althans zo wordt het voorgehouden. Als je immers niet de ruimte biedt of creëert voor meer bewoners, dan komen ze er waarschijnlijk ook niet. Maar de stad ziet juist kansen in de groei en geen belemmering. Die belemmering is er wel degelijk.

Onlangs stond in het Brabants Dagblad al een verhaal dat de kosten van een nieuw stationsgebied oplopen tot € 400 miljoen, wat een verdubbeling is van het bedrag waar in 2023 mee is begonnen. Dat komt volgens wethouder Vermin omdat er ook zaken aan het project worden toegevoegd waardoor het lijkt dat men appels met peren vergelijkt. Dat kan allemaal wel zo zijn, maar het begint met de vraag waarom een station van amper 30 jaar oud nu al veel te klein is geworden?

Het kan zijn dat destijds de groei niet goed is ingeschat, maar ik vrees dat de oorzaak ergens anders ligt. Die oorzaak is namelijk het gemeentelijk beleid zelf. Dat begint al met het toeristisch beleid, dat wordt door de gemeente op allerlei manieren gesteund. Daar zullen hotels en ondernemers wel blij mee zijn, maar de keerzijde is wel dat dit helemaal niet past in een stad die daarvoor niet is gebouwd. Den Bosch Partners viert met Zin In Den Bosch een jubelstemming, maar is daarvoor wel een reden?

Zelf ageer ik hier al jaren tegen. Vroeger leerde ik al 'doe maar normaal, dan doe je al gek genoeg' maar dat is aan dovemansoren gericht in deze stad. Alles draait om economie, want als het goed gaat met de economie, dan gaat het goed met de inwoners. Het kapitalistische sprookje waar het conservatieve stadsbestuur nog steeds in gelooft.

Behalve toeristen wordt ook al jaren ingezet op meer studenten. Hoewel Den Bosch zich officieel geen studentenstad mag noemen, met ongeveer 30.000 studenten is het aantal fors. Dan mogen Avans en de HAS tot de beste scholen van Nederland horen, de keerzijde is wel de huisvesting van studenten achterblijft en de scholen al jaren moeten uitbreiden (en dus meer ruimte vragen). Veel van die studenten komen via trein of bus naar de stad en dat vraagt om goede infrastructuur en ook om ruimte.

En dan is nog de bevolkingsgroei. De komende 10 jaar zal langs het spoor, van Willemspoort tot en met Oost zoveel gebouwd worden dat er ruim 20.000 inwoners bij zullen komen. En die moeten allemaal gebruik kunnen maken van voorzieningen en ook van mobiliteit. Voor dat laatste wil de gemeente dan de trein inzetten, maar het station is nu al te klein.

Nu kun je zeggen dat groei onvermijdelijk is, maar dat is niet zo. Al 50 jaar geleden waarschuwde de Club van Rome dat er eind is aan de groei. Dat einde zijn we allang gepasseerd, maar dat willen we maar niet inzien. Afspraken over milieutoppen leven we niet na en blijven maar investeren in zaken die niet bijdragen aan krimp. Ja krimp, want we leven al decennia op te grote voet, maar dat vertelt niemand.

Den Bosch wil een verhaal vertellen. Een verhaal van verenigen, verbeelden en vieren. Wel er is heel weinig te vieren, tenzij je op zoek gaan naar de kleine geluksmomentjes. En we moeten ons ook niet verbeelden dat bomen tot in de hemel groeien, hooguit hoe je kan komen tot een rustigere stabiele samenleving en een groene omgeving. Het enige realistische is dan wellicht het verenigen. Omzien naar elkaar, ja dat is wel mooi, maar helaas is het verhaal dat Den Bosch wil vertellen veel te veel gebaseerd op groei en ontwikkeling. Ze noemen het pijlers, maar pijlers onder wat?

Er werden gesprekken gevoerd met mensen uit de stad en die vonden dat er ook een andere kant van het verhaal is, namelijk er best veel wijken en buurten zijn waar verenigen, verbeelding en vieren helemaal niet zo zichtbaar is, sterker nog er is sprake van ongelijkheid zowel binnen als tussen buurten en wijken. Als je aan de ene kant groeit en aan de andere kant de achterblijvers niet mee kan trekken, dan heb je al bij voorbaat verloren.

30 jaar geleden had men een verhaal bij het station. Dat verhaal is nu achterhaald. Het verhaal dat men nu wil gebruiken voor de toekomst, is nu al achterhaald. Waarom? Omdat groei niet zit in het aantal mensen of in meer geld verdienen, maar in de groei van mensen zelf. De aandacht voor de mens als individu in relatie tot de samenleving is nog een slecht verhaal. Ik weet dat er aan gewerkt wordt, maar de mensen die dat doen, voeren een achterhoede gevecht.

Van 4 tot en met 6 november is er voor de 15e keer een Week van de Dialoog met als thema 'Echt ontmoeten!' Het zal mij benieuwen wat dat oplevert. Overigens vinden er vaak gesprekken plaats tussen bewoners. Zo zijn veel plekken waar mensen samen eten of anderszins met elkaar in gesprek gaan bijvoorbeeld in buurtkamers. Helaas zijn dat gesprekken tussen inwoners van de stad onderling en niet met het stadsbestuur. Dat zijn twee gescheiden werelden, hoeveel en hoe vaak men probeert om die te doorbreken. Hoewel dialoog moet gaan tussen meerdere mensen of groepen, vaak blijft het hangen in een bubbel.

Auteur: Alfred Heeroma
631 keer werd deze column gelezen