Burgerbetrokkenheid kan beter
24-Oct-2025 20:44

Leestijd 7 minuten

De gemeente is zowel een bestuurs- als uitvoeringsorgaan in de stad. Burgers doen al dan niet allerlei zaken die ze belangrijk vinden. De gemeente en burgers hebben elkaar nodig, maar de samenwerking gaat niet altijd soepel. Wethouder Pieter Paul Slikker legde de vraag op tafel: "Meedenken, meedoen of meebeslissen? Hoe wil jij, inwoner van 's-Hertogenbosch, betrokken zijn bij en samenwerken aan onderwerpen in onze gemeente?"

Om antwoord te krijgen op deze vraag werd een Burgerberaad opgestart. 10.000 mensen in stad werden aangeschreven met de vraag of ze hierover wilden meedenken en adviseren. 500 mensen reageerden en uiteindelijk gingen 115 mensen met de vraag aan de slag. Deze groep mensen was representatief van aard, zowel qua leeftijd, achtergrond, opleiding, inkomen als woonlocatie. Het resulteerde uiteindelijk in acht aanbevelingen met daarbij weer een onderverdeling. De resultaten werden donderdag 23 oktober gepresenteerd aan wethouder Slikker en burgemeester Mikkers, als voorzitter van de gemeenteraad.

Nadat de deelnemers aan dit Burgerberaad met elkaar kennis hadden gemaakt en de opzet was uitgelegd, gingen ze met de vraag aan de slag. Hoewel de vraag eenvoudig lijkt, bleek al snel dat het antwoord een stuk lastiger is. Er zijn namelijk veel verschillende onderwerpen en die kunnen elk een eigen antwoord hebben als het om de vraag gaat.

Maar het begint eigenlijk al met een ander probleem. 18% van de inwoners heeft geen vertrouwen in de gemeente en bij de deelnemers bleek dit percentage zelfs hoger met 28%. Toch bleven de deelnemers tot eind enthousiast om een antwoord te geven op de vraag. Niet iedereen had dezelfde kennis en er werden maar liefst 25 bezoeken afgelegd bij organisaties en bedrijven in de stad om informatie op te halen. Er zijn namelijk veel organisaties die al samenwerken met de gemeente en daar mogelijk al problemen bij ondervinden of juist positieve ervaringen hebben. De deelnemers werkten in 11 groepen om zo een antwoord te vinden bij een bepaald onderwerp.

Nadat de informatie was verzameld werd deze in de groepen - volgens een aantal vragen - geordend waarna centraal uiteindelijk de gemeenschappelijke punten werden benoemd. Dit leidde tot 7 hoofdpunten. Op de laatste dag werden zaken scherper gesteld en werd er nog een achtste aanbeveling toegevoegd. Daarna moesten de resultaten verwerkt worden in een rapport.

Bij de totstandkoming zijn geen politici betrokken geweest, dus waren de wethouder en burgemeester niet bekend met de inhoud. Ze zullen er echter wel mee aan de slag moeten. De aanbevelingen zijn niet bindend, maar kunnen ook niet terzijde geschoven worden. Dat zal ook niet gebeuren, want de resultaten van het eerste burgerberaad worden nog steeds meegenomen in nieuw te vormen beleid.
Wethouder Pieter Paul Slikker: "Met dit burgerberaad gaven we inwoners een directe stem over de vraag: hoe willen we samen 's-Hertogenbosch maken? Niet alleen mensen die hun stem toch wel laten horen. Maar juist ook heel veel mensen die heel weinig vertrouwen hebben in de overheid en de politiek. Samen kwamen ze tot prachtige aanbevelingen. Over hoe we eerder, op andere manieren, álle inwoners van onze wijken en dorpen, oud en jong, mee laten denken, doen en beslissen. Dit beraad heeft laten zien: als we het beter doen is er geen wij/zij maar een WE. Daar gaan we een plan mee smeden: samen maken we ’s-Hertogenbosch!"

Het college zal nu een eerste voorzet doen over hoe de resultaten verwerkt gaan worden en de gemeenteraad zal daar dan op 27 januari 2026 over spreken. Bovendien zal er vanuit het burgerberaad een monitorgroep komen die kijkt wat er met de resultaten wordt gedaan en eventueel aan de bel trekken als volgens hun zaken niet goed gaan.

Burgemeester Mikkers merkte op dat hij meegekregen heeft dat er veel enthousiasme was onder de deelnemers van het burgerberaad, maar ook dat de deelnemers nieuwe mensen hebben leren kennen. "Ambtenaren zijn ook burgers, maar dat wordt soms vergeten als ze het gemeentekantoor binnenstappen. Ambtenaren willen bouwen aan een toekomst en dat de reden waarom ze 's morgens hun bed uitkomen. Meedoen betekent voor iedereen iets anders. Jullie [deelnemers burgerberaad; redactie] hebben dat samen met onze partners in de stad gedegen onderzocht. Een enorme én belangrijke inspanning. Met een heel stevig resultaat. Het blijft heel belangrijk om elkaar op te zoeken. Dat moeten en kunnen we beter doen. De aanbevelingen vanuit het burgerberaad heb ik met veel dankbaarheid in ontvangst genomen en ik kijk positief uit naar volgende momenten van meedoen en verbinding."

Voor de deelnemers is het nu een afgerond proces. Ze kregen als dank een certificaat van deelname. Naomi Vennema zong als deelnemer nog het lied 'Imagine' van John Lennon en er was een korte film 'Meneer van Rooij' gemaakt door deelnemer Mongi Farhani als parodie op de rol van een wethouder.




Aanbevelingen
1. Centrale, toegankelijke informatiepunten/loketten/wijkcontactpersonen
Er zijn geen herkenbare plekken waar burgers naar toe kunnen als ze in contact willen komen met de gemeente, bijvoorbeeld om informatie te krijgen. Er zijn ook geen herkenbare gezichten in de wijk en burgers zouden niet van het kastje naar de muur moeten worden gestuurd. Vaak is beschikbare informatie versnipperd aanwezig en zou meer vanuit een punt moeten komen en duidelijker zijn.

2. Persoonlijke en begrijpelijke communicatie/ maatwerk
De communicatie van de gemeente komt niet bij alle burgers en dat vraagt om maatwerk. Ook moet het taalgebruik eenvoudiger, desnoods in meerdere talen. Ook moet duidelijk zijn van wie de communicatie komt en waar burgers terecht kunnen als willen reageren op de informatie. Er moeten aanspreekpunten zijn in de wijk.

3. Duidelijke terugkoppeling en processen zichtbaar maken
Burgers moeten beter op de hoogte kunnen zijn van zaken die in hun buurt spelen en niet pas geïnformeerd worden als processen al in een vergevorderd stadium zijn. Dat draagt bij aan het vertrouwen van burgers in de gemeente. Openheid is belangrijk. Besluitvorming moet gericht zijn op de burger en daarmee ook de informatievoorziening. Burgers moeten op de hoogte gehouden worden van de processtappen. Terugkoppeling moet structureel zijn en als burgers feedback geven, dan moet daar op een inzichtelijke manier mee worden omgegaan.

4. Educatie, skills lessen en buddy-systemen
Inwoners weten vaak niet hoe en waar ze mee kunnen doen in processen die de gemeente uitvoert. Burgers moeten weten hoe ze kunnen participeren (meedoen) en daarvoor eventueel training krijgen of een buddy die ze kan helpen. Neem dit ook mee in de lessen op scholen. Er moet voor gezorgd worden dat dit een vast onderdeel van de processen is die de gemeente doet. Dit kan op individueel of groepsniveau waarbij mensen elkaar kunnen ondersteunen. Zorg dat trainingen praktijkgericht zijn en niet volgens een vaste procedure.

5. Gebruik maken van lokale netwerken/instanties
Maar gebruik van organisaties die al een goed verbinding hebben met buurten en wijken. Dit zijn waardevolle netwerken. Vaak zijn dit ook personen die bekend zijn in de buurt. Maak ook gebruik van wijkcentra, zorginstellingen en bibliotheken als een vaste schakel voor de informatie. Zorg dat er sprake is van persoonlijk contact.

6. Vroegtijdige & bredere participatie en behoeftepeiling
Betrek bewoners zo vroeg mogelijk bij projecten, maar zorg er ook voor dat bewoners later kunnen instappen. Bewoners moeten serieus genomen worden en gevraagd worden of en wanneer ze willen meedenken. Niemand mag daarbij worden uitgesloten. Hoe eerder bewoners betrokken zijn hoe beter, maar zorg ook structurele informatievoorziening in plaats van eenmalige consultaties. Zorg voor zo’n breed mogelijke participatie.

7. Terugwinnen van vertrouwen
Er moet vertrouwen zijn waarbij openheid, eerlijkheid en duidelijkheid onmisbaar is. Burgers moeten het gevoel hebben dat ernaar ze geluisterd wordt en het mooiste is als inbreng van burgers terug te vinden is in de uiteindelijke plannen. Dit vraagt wel dat men van vrijblijvende inspraak moet overgaan naar zichtbare invloed. De processen moeten daarvoor open en transparant zijn. Wantrouwen zou plaats moeten maken voor persoonlijk contact. Door samen te werken kun je de wij-zij tegenstelling voorkomen.

8. Stimuleren bewonersinitiatieven
Het kan ook zijn dat bewoners met initiatieven komen. De gemeente moet die serieus nemen en bewoners stimuleren hiermee verder te gaan. Ook hier moet een structurele werkwijze voor komen en de gemeente moet dit ondersteunen.

Auteur: Alfred Heeroma

451 keer werd dit bericht gelezen

Documenten:

Het tweede Bossche burgerberaad