Joep Mols, voorzitter PvdA, kondigt de gesprekspartners aan. Fotograaf: Alfred Heeroma - Bron: Den Bosch Politiek
GroenLinks en PvdA willen met zogenaamde stadsgesprekken bubbels die er zijn in de Bossche samenleving doorprikken. Door stadsgenoten die wel regelmatig over elkaar praten, maar zelden met elkaar, aan een tafel te zetten was de hoop dat meer begrip voor elkaars standpunten kon ontstaan. Donderavond vond het eerste gesprek plaats in de Helftheuvel met als thema migratie. De avond verliep moeizaam en de bubbels zijn inhoudelijk niet of amper doorgeprikt.
De aankondiging van deze avond leidde al tot commotie. Actiegroepen Den Bosch Kan Het en Extinction Rebellion (XR) kondigden van te voren al aan te gaan demonstreren vanwege de aanwezigheid van PVV vrijwilliger Roland Brouwer. Deze laat op X (Twitter) onder de naam Bosschenoartje met regelmaat zijn afkeer van Moslims en mensen buiten Europa blijken. De organisatie gaf van te voren aan deze gast aan tafel te laten zitten omdat een gesprek anders niet mogelijk is.
Ongeveer 40 mensen kwamen op de avond af. De tafel bleek toch met minder mensen gevuld dan aangekondigd. Samantha van Daal (Hart in Actie) en Katja Laekedal (Taalonderwijs, voormalig vluchtelingenwerk) bleken niet aanwezig. Joep Mols, voorzitter GroenLinks Den Bosch, gaf aan dat bij racistische uitlatingen of uitsluiting aan tafel het gesprek beëindigd zou worden.
Mei Li Vos (Eerste Kamerlid GroenLinks PvdA) en Patrick Schellings (voormalig raadslid Bossche Volkspartij) leidden het gesprek tussen Roland Brouwer (vrijwilliger PVV), Hans van Veen (oud voorzitter D66, vluchtelingenwerk en Leergeld Den Bosch en woonachtig in de Meerendonk) en Klaas Burger (Fair Jobs).
Buiten de zaal hadden zich circa 20 demonstranten verzameld die met trommels, fluitjes en leuzen probeerde de bijeenkomst te verstoren. Dit deden ze eerst buiten het gebouw, wat ergernis opwekte bij omwonenden. Stadstoezicht was dan ook aanwezig om te kunnen ingrijpen als dat nodig was. De demonstranten wilden niet in gesprek met de organisatie.
Kort na de introductie stemde de organisatie ermee in dat de demonstranten een paar minuten in de zaal hun protest mochten laten horen als ze daarna zouden ophouden met herrie maken. De demonstranten scandeerden leuzen als 'Solidariteit' en 'Toen niet, nu niet, nooit meer racisme' en droegen een Palestijnse vlag. De actieleidster was gemaskerd. Brouwer was niet blij dat de demonstranten binnen werden gelaten, want dat was niet conform de afspraak. Ook een aantal mensen in de zaal vonden het protest bedreigend.
Na het intermezzo was er voor de Moslims een Iftar-maaltijd beschikbaar.
Brouwer gaf aan ingestemd te hebben met zijn aanwezigheid omdat veel PVV-ers zich niet in het openbaar durven uit te spreken. Schellings gaf aan dat in gesprek blijven belangrijk is en Burger gaf aan dat gesprekken niet altijd mogelijk zijn.
Het thema van de avond was migratie. Er werden cijfers getoond van de migratie waarbij gewezen werd dat asielzoekers maar een klein deel vormen van de migratie. Wat niet werd getoond was de emigratie (ook onderdeel van migratie). Wie op internet gaat zoeken naar die getallen zal zien dat minimaal 30% van de mensen die het land inkomen in getalswaarde ook weer het land verlaten.
De eerste vraag was of Nederland vol is. Brouwer vindt van wel. Hij is verbaasd dat veel asielzoekers mogen blijven terwijl opvang bedoeld is als iets tijdelijks. Van Veen gaf aan de Nederland altijd een immigratieland is geweest en zonder immigranten niet zo welvarend was geworden zoals het nu is. Burger gaf aan dat het probleem van de opvang niet het aantal immigranten is, maar het gegeven dat de opvang jarenlang financieel is uitgekleed en ook de huizenbouw jaren is gestagneerd.
Een Syrische vluchteling liet weten niet naar Nederland te zijn gekomen voor geluk, maar als locatie waar hij veilig is. Hij werkt gewoon en de meeste landgenoten die hij hier kent doen dat ook. Brouwer complimenteerde de Syriër dat hij goed Nederlands sprak, want zijn ervaring is dat veel asielzoekers geen Nederlands spreken en ook niet werken.
Een volgend onderwerp ging over bestaanszekerheid van de arbeidsmigranten. Ook hier werden alleen aantallen getoond, waarbij toch de nuance ontbrak. Zo werd er geen onderscheid gemaakt tussen arbeidsmigranten (laaggeschoold werk, vaak Europeanen) en kennismigranten (hooggeschoold werk, deel Europeaans, maar ook veel buiten Europa).
Wonen blijkt een groot probleem voor de mensen die uit het buitenland komen. Het tekort aan woningen wordt niet zozeer veroorzaakt door asielzoekers, zoals vaak wordt gedacht. Het aantal sociale huurwoningen dat aan deze groep wordt toegewezen liep in Den Bosch weliswaar op van ruim 3% in 2018 naar ruim 9% vorig jaar, maar blijft relatief laag. Wethouder Slikker (en voorzitter PvdA Den Bosch) gaf aan dat de gemeente een taakstelling van de provincie krijgt qua aantal statushouders dat gevestigd moet worden. Dat aantal neemt toe, maar het aantal vrijkomende woningen neemt juist af. Dat er 16.000 woningzoekenden zijn in Den Bosch maakt het niet eenvoudiger.
Van Veen gaf aan dat veel nieuwbouw vertraagd wordt door mensen die al een woning hebben en liever geen nieuwe woningen in hun omgeving zien. Een deel van de zaal liet met applaus weten het hier wel mee eens te zijn. Hij wees er ook op dat de PVV ermee heeft ingestemd dat er sociale huurwoningen worden verkocht. Schellings gaf aan dat het deel sociale woningbouw gewoon te laag is.
De volgende stelling ging over arbeidsmigratie. Als je die wilt inperken kan dat alleen door de economie te laten krimpen. Burger gaf aan dat er in de regio veel bedrijven zijn die gebruik maken van arbeidsmigranten (Vion in Boxtel, Bol in Waalwijk en Jumbo in Den Bosch). De migranten wonen ook in Den Bosch. Vaak hebben deze migranten ook stemrecht in Nederland, maar worden amper tot niet vertegenwoordigd in de politiek.
Brouwer gaf aan dat hij vindt dat er teveel distributiecentra zijn en dat de export fors minder mag zijn. Vlees in Nederland is vaak van hogere kwaliteit dan in andere (Europese) landen waardoor de vraag hoog is. Voor de productie van dat vlees zijn wel arbeidsmigranten nodig. Hij vindt niet dat Nederlanders minder hoeven te consumeren.
Schellings gaf aan dat de inkomensverschillen tussen bijvoorbeeld Polen en Nederland al een stuk kleiner zijn geworden. Er is ook een trend binnen Polen dat Nederland niet als beste land om te werken naar voren komt.
De gesprekspartners aan tafel leken het er wel over eens dat arbeidsmigratie een druk legt op de woningmarkt.
Raadslid Kabbouti gaf aan dat de meest immigranten gewoon mensen zijn, maar ze vaak als enge mensen worden gezien. Het verbaast hem eigenlijk.
Een andere reactie uit de zaal was dat de vaak kinderachtige manier waarop in de Tweede Kamer wordt gesproken en gehandeld ook doorwerkt in de maatschappij en lokale politiek. Hier liet een deel van de zaal door middel van een applaus weten het ermee eens te zijn.
Slikker liet weten dat arbeidsmigranten die dakloos worden vaak niet in de noodopvang komen. Je ziet ze wel in de winteropvang (in gebouw Weener XL op Orthen). Ook worden er panden opgekocht door bedrijven en arbeidsbureaus. Zo zijn er al werknemers van ASML die in Den Bosch wonen, maar ook arbeidsmigranten worden met teveel in een woningen gehuisvest. De gemeente kan alleen met een 'last onder dwangsom' ingrijpen.
Het gesprek aan tafel verliep moeizaam en week ook regelmatig af van de onderwerpen en verzandde in detail discussies die weinig te maken hadden met migratie. Het over en weer verwijten maakte dat het zeker schuurt, maar dat de bubbels niet of amper zijn doorgeprikt.
