De beoogde locatie voor het AZC is afgezet met hekken. Hieraan zijn protestborden gehangen een aantal bewoners vindt dit intimiderend. Fotograaf: Alfred Heeroma - Bron: Den Bosch Politiek
Toen begin april bekend werd dat er een AZC zou komen in het voormalige politiekantoor aan de Beverspijken bij Engelen, barstte er een fors protest uit. Dit kreeg vorm in het ophangen van handgeschreven protestborden, vlaggen en ook demonstraties. Het dorp raakte verdeeld, er is een angstcultuur en intimidatie in woord, maar ook door bekladdingen en werd zelfs een auto van een bewoner werd het water ingereden. Toch wordt er op de achtergrond gesproken over de komst van het AZC. Afgelopen week publiceerde de gemeente een tussenrapportage.
Het gaat hierbij om gesprekken die zijn gevoerd met bewoners over een veiligheidsplan. Die gesprekken vonden plaats op 30 juni en 4 juli, dus voor de bekladdingen. Uiteindelijk namen hier zo'n 130 mensen aan deel. Sommigen vonden het nog te vroeg om mee te praten over een veiligheidsplan en gaven aan dat hun aanwezigheid niet als een instemming met de komst van een AZC moest worden gezien. Er werd ook een enquête verstuurd naar 7700 mensen waarin ze hun mening konden geven. Reacties waren tot 26 juli mogelijk. Er waren klachten dat deze raadpleging midden in de zomervakantie was, maar de gemeente gaf aan dat ze voor 24 augustus de resultaten op een rijtje wil hebben.
communicatie
Er zijn veel vragen de communicatie en zelfs in de gemeenteraad werd een motie van wantrouwen tegen de wethouder ingediend, omdat er niet tijdig zou zijn gecommuniceerd. De gemeente geeft aan dat ze hier aanvankelijk geen rol in speelde. Om aan de normen van de Spreidingswet te voldoen, gaat de gemeente vaak zelf op zoek naar locaties. In een dergelijk geval zou de gemeente eerder kunnen communiceren, omdat ze dan een actieve partij is. In dit geval was dat niet zo. De eigenaar van het pand heeft dit rechtstreeks aan het COA aangeboden. Dat gaat dan om een private overeenkomst, waarin de gemeente geen rol speelt. Wel was de gemeente op de hoogte van dit plan, maar had geen verplichting om dit openbaar te maken. Ze vond dit wel een moeilijke keuze, want maatschappelijk is het een beladen onderwerp. Ze heeft ervoor gekozen deze private overeenkomst pas openbaar te maken op het moment dat het een publiekelijke zaak werd, namelijk het doen van een aanvraag in het kader van een omgevingsvergunning.
De gemeente was al eerder diverse malen benaderd, maar uit stukken blijkt dat dit vooral ging om informatie die nodig is om te bekijken of een omgevingsvergunning sowieso wel mogelijk is. Zo kwam naar voren dat wonen op een bedrijfsterrein alleen kan worden toegestaan als er aan bepaalde voorwaarden is voldaan.
Nu er een aanvraag door het COA is gedaan, moet het COA een fors pakket met informatie aanleveren om deze vergunning te krijgen. Hierbij hoort ook het raadplegen van bewoners. De gemeente faciliteert dit mede omdat de gemeente over bewonersinformatie beschikt en het COA niet. Sinds het bekend worden van de plannen, heeft de gemeente zoveel mogelijk informatie openbaar gemaakt. Hierbij gaat het ook om informatie die bekend werd via een zogenaamd Woo-verzoek. Dit betreft informatie van en naar de gemeente over dit onderwerp.
De bewoners gaven aan dat ze toch een pro-actievere houding van de gemeente verwachten. De gemeente heeft een website met vraag en antwoord (Q&A), maar een aantal bewoners vindt die onvolledig. De bewoners willen goed op hoogte blijven van de voortgang.
Veiligheid
Bewoners hebben vooral vrees voor hun veiligheid. Het pand ligt naast het fietspad dat naar het dorp leidt en ze verwachten dat de jongeren mogelijk door groepsvorming, vrouwonvriendelijk gedrag en intimidatie het fietsen daar onveilig zullen maken. Dat geldt ook voor het nabijgelegen Engelermeer. Ze verwachten ook een aanzuigende kracht van drugsdealers die de jongens willen verleiden om drugs te gaan gebruiken. Ze vragen om aanpassingen van de openbare ruimte, bijvoorbeeld meer verlichting. Ook willen ze dat er een onafhankelijke functionaris komt die de veiligheid kan monitoren. Daarvoor zal wel eerst een 0-meting moeten gedaan worden van hoe het nu staat met de veiligheid. Dat kan een probleem zijn, omdat veel bewoners zich nu om een andere reden onveilig voelen.
Het COA is verantwoordelijk voor de veiligheid in het pand. Daarom zijn meerdere begeleiders aanwezig en is er 24/7 bewaking. De jongeren krijgen bij aankomst uitleg over de regels, ook door de politie. De bewoners vragen ook om een makkelijk toegankelijk meldpunt. De afhandeling van meldingen moet openbaar gemaakt worden.
Maatschappelijke impact
Alleen al de aankondiging van de komst van het AZC heeft geleid tot veel onrust en een verhoogd onveiligheidsgevoel. Het gaat om de opvang van jongeren tussen de 15 en 18 jaar die in de asielprocedure zitten. In een dergelijk geval is er sprake van een procesopvanglocatie (POA; een term die ook op de huizen was geklad). De jongeren verblijven hier zolang de procedure loopt. Dat is op dit moment vrij lang; sommige jongeren moeten meer dan een jaar wachten op een gesprek bij de IND. Het kan dus zijn dat sommige jongeren er kort verblijven en anderen langer. Wie 18 jaar wordt, komt sowieso op een andere locatie.
De jongeren komen onder toezicht te staan (voogdij), een taak die wordt uitgevoerd door Nidos. Zij doen dit met jeugdbeschermers en die zijn regelmatig in het pand aanwezig. Overdag zijn de jongeren leerplichtig en gaan naar school. Jongeren mogen zich buiten het gebouw begeven maar moeten zich wel aan afspraken houden. Zo moeten ze voor 22.00 uur binnen zijn.
In het pand is 24/7 bewaking. Jongeren die zich niet houden aan de afspraken krijgen een gesprek en/of een straf (bijvoorbeeld inhouden zakgeld). In de weekenden, als er geen school is, krijgen de jongeren een actief programma aangeboden.
De bewoners van Engelen willen ook betrokken worden. Zo werden er suggesties gedaan voor gastgezinnen of maatjes in Engelen waar jongeren terecht kunnen. De jongeren moeten ook betrokken worden bij het sociale leven in Engelen. Lokale ondernemers moeten betrokken worden bij de opvang. De voorlichting moet goed zijn.
Het gaat nu om 50 jongens die worden opgevangen, maar bewoners zien liever dat er ook evenveel meisje worden opgevangen. De aanvraag is nu voor 15 jaar, maar bewoners willen eerst een proeftijd van drie jaar. Ook willen bewoners dat de borden met discriminerende en intimiderende teksten worden weggehaald.
Hoe nu verder?
Wat nu is gecommuniceerd is een tussenverslag van de opgehaalde informatie. In de week van 17 augustus hoopt de gemeente met een definitief verslag te komen. Op 24 augustus is er een Informeren & Ontmoeten. Hier mogen maximaal 30 inwoners inspreken over het voornemen om een AZC bij Engelen te vestigen. Er wordt veel belangstelling verwacht bij deze bijeenkomst en in de hal zal een scherm worden geplaatst waar men de bijeenkomst kan volgen.
Op 26 augustus is er een expertmeeting voor de raadsleden. Er is ruimte voor maximaal 50 bezoekers op de tribune.
Begin september zal het onderwerp worden besproken in de betreffende commissies, dan geven de raadsleden hun visie op de plannen.
Op 16 september mag de gemeenteraad wensen en bedenkingen uitspreken over het plan. De gemeenteraad kan niet stemmen of er een AZC komt of niet, dat valt namelijk binnen de juridische kaders. Dit houdt in de het college van B en W een ontwerp-besluit neemt, getoetst aan de wettelijk kaders van de Omgevingswet en bewoners daar een zienswijze op mogen geven. Hierna volgt een definitief besluit. Als bewoners het niet eens zijn met dit besluit, dan kunnen ze naar de rechter stappen. Wel heeft de gemeenteraad instemmingsrecht als het Omgevingsplan moet worden aangepast. Dat gaat dan om een algemene regel en niet om een regel specifiek op het AZC.
Gesprekken
In het laatste weekend van jullie werden een tiental woningen in Engelen en Bokhoven beklad met leuzen tegen de komst van een Poa, maar ook met vrouwonvriendelijke teksten. Ook op de wegen werden leuzen gespoten. Dit kreeg landelijke aandacht en zorgde voor veel beroering. Op 4 augustus is Minister President Rob Jetten samen met burgemeester Jack Mikkers met een aantal bewoners thuis in gesprek gegaan.
Er zijn zorgen over de komst van de opvang, maar zowel voor- als tegenstanders vinden dat er geen plek is voor geweld en intimidatie. Men wil vooral een veilige woonomgeving. Het college liet naar aanleiding van het bezoek weten:
"Dit bezoek onderstreept voor ons de noodzaak om te blijven werken aan een leefbare gemeenschap waarin die veiligheid voor iedereen geborgd is en waar ruimte blijft voor het gesprek. Samen met de inwoners van Engelen blijven we ons inzetten voor de rust en de maatschappelijke verbondenheid in het dorp."
Rob Jetten zag ook dat er veerkracht is bij de bewoners. Hij ziet dat de gemeente een fatsoenlijke opvang wil en dat vraagt om vertrouwen, duidelijkheid en steun. Hij vindt dat Nederland het meest gebaat is als we naast elkaar staan en niet tegenover elkaar.
Auteur: Alfred Heeroma
236 keer werd dit bericht gelezen
Den Bosch Politiek | Het wel en wee rondom het AZC
