Meer asielzoekers aan het werk
27-Mar-2026 17:22

Leestijd 3 minuten

Vaak wordt gezegd dat asielzoekers niet aan werk kunnen komen ondanks dat ze graag willen werken. Regelgeving zorgt vaak voor belemmeringen. Zo mogen asielzoekers nu u pas na een verblijf van zes maanden in Nederland gaan werken, dat wordt binnenkort drie maanden. Dit geldt voor asielzoekers die een redelijke kans hebben om te mogen blijven. Tot eind 2023 gold dat asielzoeker sowieso niet meer dan 24 per 52 weken mochten werken, waardoor ze ook geen aanspraak op een uitkering konden maken. In Den Bosch is men aan de slag gegaan om binnen de kaders meer asielzoekers en statushouders aan het werk te krijgen en dat is redelijk gelukt.

Om een asielzoeker te laten werken, moet een werkgever een tewerkstellingsvergunning aanvragen bij het UWV. Nu de beperking van regels wegvalt, blijkt het aantal verleende vergunningen fors te zijn opgelopen. Landelijk van 600 vergunningen in 2022 naar meer dan 30.000 in 2025. Voor werkgevers is deze versoepeling fijn, maar dat betekent nog niet altijd het aannemen van een asielzoeker of statushouder zonder problemen verloopt.

Allereerst weet de asielzoeker/statushouder niet goed de weg op de arbeidsmarkt. In Den Bosch is gekozen voor een samenwerking van meerdere partijen zoals werkgevers, Weener XL, COA, UWV, IND, Vluchtelingenwerk en vrijwilligersorganisaties. Het college gaf aan dat er landelijk weinig kennis is van hoe deze groep mensen aan het werk geholpen kan worden en dat in Den Bosch men zelf het wiel moest uitvinden. Zo werd er een Werkloket in het AZC ingericht.

Een ander probleem is de taal en cultuur. Vaak is een vluchteling of statushouder de Nederlandse taal nog niet machtig en ook bepaalde gewoonten kunnen anders zijn. Als voorbeeld word genoemd een kok die onbekend was met de hiërarchie in keuken en in eigen land gewend was aan andere taken. De communicatie verliep moeizaam en dat was frustrerend voor de werkgever. Er werd een communicatieplan opgesteld en kreeg de asielzoeker begeleiding in hoe de Nederlands cultuur werkt. Dit resulteerde uiteindelijk in een vast contract.

Het leidt niet altijd tot een goed resultaat. In 20% van de gevallen is er geen klik tussen werkgever en asielzoeker. Het gaat hierbij vooral om vrouwen die vanwege zorgtaken (kinderen) maar beperkt kunnen werken. Een ander probleem is dat asielzoekers worden overgeplaatst naar een andere locatie, waardoor het werk ook moet stoppen. Hiervan is sprake in 16% van de gevallen.
Van de 143 intake gesprekken heeft 37% geleid tot een succesvolle bemiddeling naar werk. In 25% is er een traject opgestart om een match met een werkgever voor elkaar te krijgen. Daarmee leidt 62% van de gesprekken met asielzoekers en statushouders tot een positief resultaat.

Doordat meerdere organisaties samenwerken, kan een behoorlijke hoeveelheid bureaucratie worden vermeden. Doordat Weener XL een centrale rol speelt, kan ook voorkomen worden dat malafide bedrijven misbruik maken van de situatie.

Om mee te kunnen doen in de maatschappij spelen vrijwilligers een belangrijke rol. Ze helpen de asielzoekers/statushouders een weg te vinden en geven ook trainingen.

Het college vindt het gevolgde traject succesvol al zijn er verbeterpunten. Voor werkgevers levert het uiteindelijk gemotiveerde werknemers op. Voor de asielzoeker/statushouder voorkomt werk dat er verveling optreedt. De gemeente bespaart op uitkeringen en daarmee is een succes voor iedereen winst.

Wel kost het de begeleiding geld. De gemeenteraad, die zelf om dit traject had gevraagd, heeft € 300.000 beschikbaar gesteld. Vanuit het Europese Asiel, Migratie en Integratiefonds (AMIF) is een bedrag van € 750.000 toegekend. Daarmee kan de begeleiding tot halverwege 2028 worden voortgezet. Door betaald werk te doen kunnen asielzoekers sneller integreren. Als op 12 juni ook het Europese asiel- en migratiepact van kracht wordt, is het de bedoeling dat de IND sneller gaat beoordelen of een vluchteling kan blijven of niet. Hoe sneller die beslissing er is, des te sneller kan de begeleiding naar werk starten.

Auteur: Alfred Heeroma

205 keer werd dit bericht gelezen