Praten over zorg en gezondheid
05-Oct-2024 16:44

Leestijd 6 minuten

Zorg en behandeling van gezondheidsklachten zijn niet meer zo vanzelfsprekend als het altijd was. Er verandert momenteel best veel, maar is iedereen daar wel op voorbereid? Vrijdag 4 oktober vonden er in BBS Boschveld 3 gespreksronden plaats over dit thema. (Ervarings)deskundigen vertelden over hun ervaringen in het bijzijn van bijna 100 bezoekers die als publiek luisterden.

Hulpmiddelen in een veranderende zorg
Technisch kan er steeds meer in de zorg, maar er moeten ook mensen zijn die dit kunnen regelen. Hoewel er nog steeds veel mensen in de zorg werken (momenteel 1 op 7 werknemers) zal door de toenemende vraag dit straks meer moeten worden (1 op de 4 werknemers). Dat dit niet zal gebeuren lijkt zeer waarschijnlijk. Het is de dubbele vergrijzing van de zorg, er stromen meer oudere zorgverleners uit dan er jongeren instromen. Dat vraagt om een aangepaste werkwijze en innovaties.

Huisarts Regien Kiviets gaf aan dat er steeds vaker met videobellen consulten worden afgehandeld. Daar zijn nog niet alle patiënten aan gewend. Ook moeten patiënten vaker online zaken regelen, want er zijn steeds minder doktersassistenten beschikbaar die je telefonisch te woord kunnen staan. Maar ook sommige handelingen kunnen patiënten ook zelf doen. Zo kregen 1000 mensen een bloedrukmeter en een uitleg hoe het apparaat werkt. Dit scheelt in het aantal consulten. De uitslagen kunnen dan online worden doorgegeven.

Mantelzorger Hans gaf aan dat zorg aan de achterkant fijn is, maar hij pleit voor meer onderzoek naar het voorkomen van ziekten. Dat betekent dus preventie, bijvoorbeeld voorkomen dat mensen roken/vapen. Een nationaal onderzoek hoe dit op een breder vlak aan te pakken is er eigenlijk niet. Preventie moet wel laagdrempelig zijn om zo een ongezonde leefstijl tegen te gaan. Bijvoorbeeld mensen aanzetten tot het maken van een dagelijkse wandeling.

Aan tafel zaten ook de Healthy Sisters Najima en Rachida Kharbouch die zich ook wel de eerste Marokkaanse fitfluencers noemen. Zelf deden ze vroeger ook veel dat ongezond was. Nu proberen ze jongeren te helpen bijvoorbeeld met recepten voor eenvoudige, maar gezonde voeding onder het motto 'Gezonde jeugd, Gezonde Toekomst'. Dit is opvolger van JOGG (Jongeren Op Gezond Gewicht), wat niet zo'n geslaagde benaming lijkt. Jongeren zien zich steeds meer geconfronteerd met een hardere maatschappij en dat leidt vaak tot psychische problemen.

Hans herkende dat wel. De maatschappij vraagt steeds meer van jongeren. En veel zaken in de zorg zijn commercieel en vaak niet in het belang van de patiënt. Digitalisering kan zaken versnellen, maar Regien gaf aan dat niet alles vervangen kan worden door techniek en menselijk contact altijd nodig zal blijven.
Hans gaf ook aan dat veel mantelzorgers teveel last hebben en eigenlijk ontlast zouden moeten worden. Er werd uitgesproken dat mensen bij zichzelf moeten blijven en niet meer hooi op de vork moeten nemen dan ze aankunnen.

Mogelijkheden binnen de zorg
Een tweede tafelgesprek ging over een aantal zaken die al gedaan worden in de zorg. Zo wordt bij ouderen al steeds vaker de zorgrobot ingezet. Opvallend is wel dat werd opgemerkt dat veel ouderen dit niet erg vinden.
Jeroen van Brabantzorg vertelde over twee woningen die voorzien zijn van veel technische zaken die zorg voor ouderen kan ondersteunen, maar soms zijn het ook praktische zaken, zoals een vangzak achter de brievenbus, zodat de post niet op de grond valt en er niet gebukt hoeft te worden (dit voorkomt bijvoorbeeld vallen). De aanwezigheid van sensoren in het huis geeft de ouderen meer zekerheid.

In Rosmalen wil men bekijken wat er te leren is van de zogenaamde blauwe zones. Er zijn 5 gebieden op de wereld waar mensen bijzonder oud worden, gewoon op basis van hun levensstijl. Rosmalen wil de zesde zone worden (maar er zijn meerdere plekken in Nederland waar men dat wil). Door het inzetten van de gezondheidsprincipes lekker eten & drinken, sociale contacten, bewegen en zin in de dag wil men kijken wat dit bijdraagt aan de gezondheid. Het initiatief wordt ondersteund door de GGD en de Wijkraad (die kunnen zaken regelen). Zo wordt er binnenkort begonnen met een moestuin. Veel kan gebeuren via informele netwerken, maar zal er hier en daar wel leiderschap nodig zijn. Uitgangspunt is dat als mensen langer gezond kunnen leven er ook minder zorg nodig is.
Wat wel opvalt is dat de manier van communiceren bij ouderen anders werkt dan bij jongeren. Ouderen wil een flyer nog wel lezen, maar jongeren moet je anders benaderen. Dat blijkt vaak lastiger dan gedacht. Ook opmerkelijk is dat als je mensen echt een gezonde leefstijl in krijgt, je dan ook minder technische ondersteuning nodig hebt. Althans, in de huidige 5 blauwe zones speelt technologische zorgondersteuning een kleine rol.

Overigens vraagt zowel de blauwe zone als technologische ondersteuning om geld en faciliteren door de gemeente. Dit blijkt nog niet echt goed geregeld. Sommige zaken kunnen vanuit de WMO betaald worden, maar vaak komt het toch neer op eigen financiële investering. Dat maakt het dan voor mensen met een klein budget weer lastig. Ook de gemeente moet nog stappen maken in het faciliteren van zaken die preventief kunnen werken aan gezondheidsverbetering.

Acties in de buurt
De derde gesprekronde ging over wat er nu al gebeurt op buurt- en wijkniveau. Veel moet toch van mensen zelf komen en daar zit wel een probleem. Op de vraag wie zelf om hulp zou vragen als dat vanwege gezondheid nodig is, bleek slechts minder dan de helft van de zaal dit te zullen doen. Hulp bieden dat willen de meeste mensen wel. Uit het gesprek bleek dat veel mensen zelf denken dat ze een ander tot last zijn als ze om hulp vragen. Zussen Mirela en Jasna Habibovic horen vaak dat mensen de gedachten van anderen invullen voor zichzelf. Ze zijn een aantal jaren geleden begonnen met het bedrijfje Neofit om werknemers van bedrijven mentaal en fysiek sterker te maken. Ze merkten dat daar in hun eigen omgeving ook behoefte aan was en zijn nu bezig om te kijken hoe ze dit via een persoonlijk traject dit op buurtniveau kunnen invullen. Ze geven aan dat veel mensen meer negatieve dan positieve gedachten hebben. Dit in balans brengen is al winst. Je moet je problemen leren te accepteren.

Een ander initiatief is de Lief & leedstraat. Dit is een landelijk initiatief en heeft in totaal al 2445 straten in 45 steden. Ook in West is er een dergelijke straat. De aanleiding was eigenlijk best triest, want een als kluizenaar levende man werd pas na 3 maanden dood in zijn woning gevonden. Het principe is eigenlijk vrij simpel. In elke straat beginnen twee gangmakers mensen te vragen of ze hulp nodig hebben of zelfs nog eenvoudiger, gewoon een gesprek aanknopen. Als startmiddel is er het lief & leedpotje. Door mensen te vragen, verlagen ze drempel, want zelf zullen mensen niet zo snel om hulp vragen. Veel ouderen willen ook hun kinderen niet belasten met zorgvragen. Wie goed in zijn of haar straat kijkt ziet wel bepaalde patronen, zoals mensen die naar hun werk gaan of hun hondje uitlaten. Juist woningen waarvan de bewoners zich weinig tonen zou je dan kunnen benaderen.

Als het gaat om hulp in de buurt was de tip om eens verder te kijken dan je eigen huiskamer. Het kan al met een vriendelijk hallo zeggen op straat. Veel mensen zijn ook niet op de hoogte van mogelijkheden van hulp. Het is goed om elkaar er op attent te maken. Mensen lijken meer op elkaar dan we denken, alleen vullen we vaak zaken zelf in zonder de ander het te vragen.

Van de gespreksronden zijn TV opnamen gemaakt. Deze zullen op DTV worden uitgezonden.

Auteur: Alfred Heeroma

978 keer werd dit bericht gelezen