Sluit de ogen
09-Jul-2025 15:56

Leestijd 4 minuten

Den Bosch begon ooit met een paar boerderijen en groeide later uit tot een vestingstad. De term 'stad' was ruim 800 jaar geleden iets anders dan wat nu een stad is. Er waren toen ook veel minder mensen en het leven was duidelijk anders. Maar zonder die paar boerderijen en later de vesting, zou er nooit een Den Bosch zijn geweest. Dus stel je voor dat de groene longen van de stad zich ook nu nog tussen de Dommel en de Aa zouden liggen, hoe zou Den Bosch er dan uitzien?

Om te beginnen zou wat nu binnenstad wordt genoemd, niet bestaan. Sterker nog, het is de vraag of Den Bosch wel een stad zou zijn. Alles in de stad is zo'n beetje jonger dan 125 jaar, behalve de binnenstad. Maar geeft dat de binnenstad ook het recht om de meeste aandacht te krijgen?

Als er geen binnenstad zou zijn zoals die er nu is, wat zou dat betekenen? Geen historische gebouwen, geen ingewikkelde stratenstructuur, geen archeologie, geen Sint Jan enzovoort. Eigenlijk geen toeristische trekpleister. Misschien wel niet eens een groot station. Geen discussies over een theater of een museum voor moderne kunst. Geen economische voortrekkersrol, eigenlijk heel veel niet.
Hoe zou het dorpen en buurtschappen zoals Orthen, Engelen, Bokhoven, Rosmalen, Vinkel, Nuland of Deuteren zijn vergaan? Waren de wijken en buurten zoals we die nu kennen wel ontstaan? En zo ja, welke rol zouden ze dan nu gespeeld hebben? Ik probeer het me te bedenken, maar op een één of andere manier lukt me dat niet.

En toch zint het me niet dat de binnenstad zoveel aandacht krijgt. En nu de binnenstad te klein wordt, wordt het gebied Spoorzone erbij betrokken, zo'n beetje van het Paleiskwartier tot Orthen. Brede Binnenstad wordt het genoemd en er ligt zelfs een geheel plan voor klaar. Het is een schip dat is gaan varen en niet meer te stoppen is en amper van koers te veranderen. Het draait daarbij vooral om economische gewin. De mens komt op de tweede plaats. De nieuw toegevoegde gebieden moeten zorgen voor huisvesting, maar ook vooral voor bedrijvigheid. Zo lees ik 'De kracht van de Brede Binnenstad is de veelzijdigheid. Dat kan zijn het wonen boven winkels dat bijdraagt aan de levendigheid en veiligheid, de functies in de openbare ruimte, maar ook in de diversiteit in aanbod van winkels, horeca, cultuur en evenementen.' ... Wonen dat BIJDRAAGT ...

De binnenstad is het oudste gedeelte van de stad en veel verkeer leidt ook naar die binnenstad. Nu komt men erachter dit niet alleen maar voordelen heeft en zo is men al jaren aan het bakkeleien over de verkeersstructuur. Dan gaat het niet alleen om de hoeveelheid verkeer, maar ook om de economische belangen. Het idee om dan maar functionaliteit weg te halen uit de binnenstad, dat lijkt niet direct in beeld. Een beetje van wel de lusten, maar niet de lasten.

Het is niet zo dat mens bepaalt welke functies nodig zijn, maar welke functies de kwaliteit van de binnenstad verbeteren. Ik denk dat gemiddelde middeleeuwse bewoner van de stad hierbij de wenkbrauwen op zijn minst zou fronsen. En toen was wonen in de stad voor velen een veel slechtere situatie dan nu.

En toch denk ik dat ik vele wijken in de stad men ook de wenkbrauwen zal fronsen, want hoe zit het met hun wijken, hun openbare ruimte? Is de gemeente daar ook mee bezig? Vooral als bewoners daar zelf mee komen aanzetten. De vernieuwing van het Rompertpark kwam van de bewoners, de aanpak van de Donken kwam van bewoners en zaken die in Nuland en Vinkel komen, komen vooral voort uit de restanten van de dorpsraden. Op zich mooi, maar als die zich niet roeren, dan gebeurt er weinig.

Bij de citymarketing gaat het vooral om de binnenstad. Bij de lopende vragenlijst over toerisme, gaat het vooral om de binnenstad. In de binnenstad wonen amper 14.000 mensen (circa 8.5% van de stad) en werken er 18.000 mensen (19% van werkgelegenheid in de stad). Een verhouding die nogal scheef ligt als je het mij vraagt. Die scheve verhouding komt door de bovenmatige aandacht voor de binnenstad.
Wellicht dat men in diverse wijken denkt dat dit prima is, want teveel aandacht kan ook nadelig zijn. En toch denk ik wel eens dat een onevenwichtigheid in aandacht ook zorgt voor onevenwichtigheid in sociale structuur. Mensen in de binnenstad zijn bovengemiddeld rijk, hebben bovengemiddeld dure woningen en bovengemiddeld goede voorzieningen. Zijn er dan geen nadelen? Ja, de levendigheid kan wel eens te ver doorslaan in festiviteiten en uitgaansleven.

Er zijn diverse gebiedspaspoorten opgesteld voor buurten en wijken in de stad. Ik betwijfel echter of daar net zo voortvarend aan getrokken gaat worden als in de binnenstad. Als ik mijn ogen weer open doe zie ik ook wel dat de binnenstad als historische parel best wel wat waard is, maar ik hoop van harte dat de gemeente ervoor waakt dat er meer is in de stad.

Auteur: Alfred Heeroma

842 keer werd dit bericht gelezen

Documenten:

Integrale aanpak Brede Binnenstad