Stad scoort ondermaats voor afvalscheiding
24-Mar-2026 17:24

Leestijd 4 minuten

Bij het vaststellen van de Afvalvisie 2020 was het de bedoeling dat de hoeveelheid restafval per huishouden fors omlaag zou gaan. Dit zou moeten worden bereikt door het beter scheiden van afval. Na vijf jaar moet geconcludeerd worden dat de genomen maatregelen onvoldoende hebben geholpen en ook de bijdrage aan een circulaire samenleving scoort ondermaats. Als er niet wordt ingegrepen dan moeten de kosten voor de afvalstoffenheffing fors omhoog.

In 2024 zorgde een gemiddeld huishouden voor 189 kilogram restafval. Uit voorlopige cijfers voor 2025 zou dit 173 kilogram zijn. Daarin is nog niet meegenomen het grof restafval dat bij de milieustraten wordt ingeleverd. Dan komt er ongeveer 25 kilogram bij. Landelijk gezien is het gemiddelde van vergelijkbare gemeenten 166 inclusief het grof restafval.

De hoeveelheid restafval kan omlaag als er beter wordt gescheiden. Uit metingen komt naar voren dat in Den Bosch 48% van het afval wordt gescheiden terwijl dit 63% is bij vergelijkbare gemeenten.

Een van de acties die Den Bosch heeft genomen is het bevorderen van het inzamelen (en daarmee scheiden) van PBD (Papier, Blik & Drankkartons) afval. Dit leverde 18 kilogram per jaar per huishouden op, maar ook dit is vergeleken met vergelijkbare gemeenten en daar komt men gemiddeld op 24 kilogram. Om PBD goed te kunnen verwerken, moet de inzameling wel aan bepaalde eisen voldoen. Het komt te vaak voor dat partijen worden afgekeurd omdat er ook ander materiaal tussen het PBD zit. Hierdoor krijgt de gemeente een lage vergoeding.

Restafval en afgekeurde partijen moeten worden verbrand. Dat is een dure aangelegenheid. Op dit moment heeft de gemeente nog een gunstig contract, maar dat loopt af in 2028. Als er niets verandert, dan dreigen de kosten voor afvalverwerking fors te stijgen. Het kabinet is van plan een plasticheffing in te voeren voor het verbranden van plastic. Als dat plan doorgaat zullen verwerkers van het (plastic) afval dit doorbelasten en kan dit vanaf 2030 leiden tot een meerprijs van € 60 per huishouden.

Van de 189 kilogram restafval die in 2024 werd geproduceerd is slecht 50 kilogram echt restafval. De rest zou via scheiding weer kunnen worden hergebruikt. Er is veel winst te halen. De meeste winst is te halen door de fractie van groente- en fruitafval te verkleinen. Deze is met 56 kilogram per huishouden groot te noemen. Vorig jaar deed de gemeente een proef bij een aantal hoogbouwlocaties om te kijken of dit GFT-E gedeelte verkleind kon worden. Juist bij hoogbouw is de scheiding minder dan bij grondgebonden woningen. De proef leverde wel een verbetering op, maar onvoldoende om het een succes te noemen.

De nieuwe gemeenteraad zal gevraagd worden welke maatregelen er genomen moeten worden om een te forse stijging van de afvalstoffenheffing te voorkomen. Een van de opties is om het restafval minder vaak op te halen en bijvoorbeeld PBD afval vaker. Daarmee wordt scheiden beloond.
Een andere optie is om het restafval bij huishoudens helemaal niet meer op te halen en alle via ondergrondse containers in te zamelen. Dit zou gecombineerd kunnen worden met een beperking van het aantal stortingen per huishouden.

Een heel andere optie is om het scheiden aan de bron los te laten en afvalverwerker te contracteren die doet aan nascheiding. Dan moet het restafval juist vaker worden ingezameld. Dan zou ook het PBD bij het restafval kunnen. Daarmee wordt bewustmaking van burgers gedeeltelijk los gelaten. Gedeeltelijk, want bij nascheiding geldt nog steeds dat bepaalde stromen wel aan de bron gescheiden moeten worden (zoals batterijen, papier, glas en GFT-E).

Een andere optie is het invoeren van Diftar. Dan betalen huishoudens niet meer een vast tarief, maar wordt per keer dat men restafval stort afgerekend. Hoe meer je stort, hoe hoger de rekening. Door beter te scheiden wordt de rekening lager.

Het college ziet dit in onderwerp een kans om burgers meer te betrekken bij de besluitvorming, zoals naar voren is gekomen bij het tweede Burgerberaad. Ook kan er een betere samenwerking komen met andere organisaties die in het circulaire circuit zitten zoals Weener XL en Vindingrijk. Ook moet er nog een oplossing komen voor het gesloten bedrijfsmilieustation op Treurenburg. De nieuwe gemeenteraad zal de route moeten vaststellen.

Behalve dat het lokaal beter moet qua scheiding, zijn er ook landelijke en zelfs Europese regels waar rekening mee moet worden gehouden. Zo is er een plan om landelijk recycle percentage in te voeren en komt er een kaderstelling voor de het Circulaire Materialenplan.

Producenten zullen hun producten ook beter moeten maken. Nu is reparatie vaak lastig of duurder dan een nieuw product. Als een product langer mee gaat, is er aan de voorkant ook minder afval. Wellicht komt er ook een landelijke standaardisering van de afvalinzameling. Niet alleen uit milieu oogpunt is minder afval goed te noemen. Door het stijgen lonen en hogere transportkosten kost meer afval ook meer geld.

Auteur: Alfred Heeroma

172 keer werd dit bericht gelezen