Voortgang Duurzame Polder
01-Apr-2026 14:43

Leestijd 5 minuten

Tussen het noordoosten van Den Bosch en het westen van Oss ligt een open poldergebied. Beide gemeenten willen in dit gebied windmolens realiseren. Dat willen ze omdat ze meer duurzame energie willen, of beter gezegd moeten, opwekken. Over het hoe, wat, waarom, waar en wie is al veel discussie geweest en er zijn meters documenten over geschreven. Het lijkt erop dat de tegenstanders uiteindelijk zullen moeten toezien dat de komst van die windmolens in Den Bosch onvermijdelijk is. Den Bosch is nu zover dat ze in gesprek gaat met een initiatiefnemer die 16 windmolens wil realiseren.

Den Bosch wil in 2040 energieneutraal zijn, dat wil zeggen dat de gemeente niet meer CO2 uitstoot dan ze opneemt. Daarvoor moet zoveel mogelijk energie zonder fossiele brandstoffen worden geproduceerd. Dat geldt niet alleen voor Den Bosch, maar voor heel veel gemeenten. De overheid heeft per regio bepaald hoeveel energie er duurzaam moet worden opgewekt. Dat is vastgelegd in de zogenaamde Regionale Energie Strategie (RES). Daarin staat ook hoeveel Den Bosch moet opwekken. Als Den Bosch daar niet aan kan of wil voldoen, dan kan de provincie Noord-Brabant ingrijpen en dan heeft de gemeente geen regie meer.

Den Bosch ziet maar twee bronnen die daar aan kunnen bijdragen en dat zijn zonnevelden en windmolens. Het nadeel van zonnevelden is dat ze veel land innemen. Er is nog wel een flink potentieel om op daken zonnepanelen te leggen, maar dat is lastig om in een collectieve vorm te doen. Bovendien leveren de zonnepanelen te weinig energie om aan de doelstelling te voldoen. Daarom heeft de gemeente gekozen om ook windmolens te bouwen.

Den Bosch heeft nu al vier windmolens, namelijk op bedrijventerrein de De Rietvelden. Drie van die molens leveren energie aan bedrijven en een vierde molen is in handen van een vereniging van inwoners van Den Bosch. Toch is ook dit niet genoeg en wil de gemeente in het voorgenoemde poldergebied alsnog 16 windmolens realiseren. Dit gebied heeft nu de naam Duurzame Polder. De vier genoemde molens zijn al een paar jaar actief, maar de opbrengst verschilt per jaar.

Het plaatsen van windmolens in dit gebied kan niet zomaar, er zijn veel zaken waar rekening mee moet worden gehouden. Een van de eerste zaken waar bewoners zich zorgen over maken zijn geluid en gezondheid. Bovendien beperken de hoge molens het uitzicht. Daarom is besloten dat molens minimaal een kilometer van woonkernen moeten komen. In Oss heeft men zelfs gekozen voor twee kilometer.
Er zijn echter meer bezwaren. Het gebied is nu vooral agrarisch en natuurgebied. Er foerageren veel vogels. Er wordt gevreesd dat de molens het leefgebied van deze vogels zal aantasten. Een gedeelte van dit gebied is waterwingebied en dient gedeeltelijk als overstroomgebied voor de Maas. Ook daarom kunnen niet overal in het gebied molens geplaatst worden. Om dit inzichtelijk te maken, is een zogenaamde Milieu Effect Rapportage (MER) opgesteld. Dit geeft wel een inzicht in de gevolgen van het plaatsen van de windmolens, maar de onafhankelijke commissie MER had als kritiek dat in het MER rapport onvoldoende duidelijk was gemaakt waarom de duurzame polder als locatie is gekozen. De gemeenten Den Bosch en Oss zegden toe dat hier in de projectfase meer aandacht aan zal worden besteed. De gemeenteraad heeft in 2020 wel de Visie Energielandschap opgesteld waarin voorwaarden zijn opgenomen en ook is opgemerkt de Duurzame Polder uitdrukkelijk meegenomen moet worden in de uitwerking.

Alles zit nu nog in een planfase en daar kan men formeel geen bezwaar aantekenen op de plannen. Dat kan alleen bij een wijziging van het omgevingsplan en op de uitvoer van het plan (de projectfase). De gemeente Den Bosch is nu zover om die fase in te stappen. Om dat te kunnen heeft Den Bosch gevraagd of er initiatiefnemers zijn die een plan wilden indienen. Er zijn vijf plannen ingediend om maximaal 16 windmolens te realiseren. Het aantal molens kan ook minder worden. De gemeente heeft de voorkeur voor een initiatief dat in een keer dit aantal kan realiseren en daaraan voldeed maar een initiatief.

De initiatiefnemer moet de molens realiseren en ook de exploitatie gaan doen. Daarbij is het van belang dat minstens 50% van de opbrengst van de molens terecht komt bij omwonenden. De initiatiefnemer heeft ook een juridische onderbouwing gegeven en ook aangegeven dat het past binnen het voorkeur van de gemeente. Daarbij moet ook rekening worden gehouden met de wet- en regelgeving voor radarinstallaties van Defensie. Ook moet had de gemeente beschreven dater iets gedaan moet worden aan de zichtlijnen, bijvoorbeeld het planten van (hoge) bomen. Bij dit plan zal opnieuw een MER moeten worden opgesteld, waarin dan ook de locatiekeuze naar voren moet komen.

Initiatiefnemers die alsnog een plan menen te hebben dat past binnen het Bossche voorkeursalternatief kunnen zich tot 17 april melden. Dat geldt ook voor initiatiefnemers die nu zijn gepasseerd, maar dat onterecht vinden. Na 17 april vervalt het recht en kan de initiatiefnemer komen met een plan. Pas als dit plan door de gemeente wordt overgenomen, kan er bezwaar worden gemaakt tegen het plan zelf.

Tegenstanders laten al weten dat het dan wellicht al te laat is en bezwaar amper zin heeft. Juridisch gezien kan alleen tegen een plan dat in de projectfase wordt voorgelegd bezwaar worden gemaakt en niet – zoals nu – tegen voorgenomen plannen. Het streven is dat de molens in 2030 operationeel zullen zijn.

Auteur: Alfred Heeroma

195 keer werd dit bericht gelezen

Documenten:

Programma Duurzame Polder