De toren van de Sint Jan is voorlopig niet toegankelijk. Fotograaf: Alfred Heeroma - Bron: Den Bosch Politiek
In de toren van de Sint Jan hangen al eeuwen klokken en daar worden niet alleen gelovigen mee opgeroepen om naar de kerk te komen, maar worden de klokken ook gebruikt voor muziekstukken. Volgens de gemeente is er al sprake van een beiaardier in 1425 in de Bossche gemeente (dat is al voordat de toren klaar was). Tot voor kort speelde beiaardier Joost van Balkom hier twee per week muziekstukken, maar dat mag sinds 14 september niet meer. Volgens de arbeidsinspectie is het een onveilige werkplek.
De gemeente is eigenaar van de toren en kan weinig anders doen het resultaat van de Nederlands Arbeidsinspectie opvolgen. Niet alleen mag de beiaardier hier niet meer werken, de gemeente heeft besloten dat alle activiteiten in de Sint-Janstoren moeten stoppen. Hoog in de toren zijn ook vaak vlaggen te zien die een bepaalde boodschap uitdragen, maar ook dat mag niet meer.
De gemeente gaat nu onderzoeken wat er nodig is om de toren toch als veilige werkomgeving te maken. Aan de hand van het onderzoek zullen dan mogelijke verbeteringen worden aangebracht. Om te voorkomen dat er toch mensen de toren beklimmen, is het slot van de toegangsdeur vervangen. Behalve de beiaardier, mogen ook rondleidingen de steile trap niet op. Dit zou een van de punten zijn die de arbeidsinspectie niet veilig vindt.
Joost van Balkom is de huidige beiaardier. Dat vak zit al 125 jaar in de familie. "Een belangrijk punt in de discussie is dat het gebruik van de torens al eeuwenlang plaatsvindt zonder dat, voor zover bekend, ernstige ongelukken hebben plaatsgevonden. Een gemeentelijke memo vermeldt expliciet dat er in het verleden geen ernstige incidenten bekend zijn. Dat gegeven verdient aandacht. Veiligheidsbeleid moet niet alleen gebaseerd zijn op wat theoretisch mogelijk is, maar ook op de feitelijke praktijk. Een risico betekent immers niet automatisch dat een ongeval waarschijnlijk is." aldus Van Balkom.
Hij wijst er ook op dat dit een breder probleem is dan alleen de kerktoren: "De torens van het Stadhuis en de Sint-Jan zijn historische monumenten die nooit zijn ontworpen als moderne werkplekken. Smalle wenteltrappen, ladders, hoogteverschillen en beperkte vluchtmogelijkheden maken deel uit van de omgeving waarin de beiaardier zijn beroep uitoefent." Daarmee kan het zijn dat ook andere monumentale panden ongeschikt kunnen zijn als arbeidsplek. De toren in het gemeentehuis is nu ook tijdelijk afgesloten. Overigens geldt het niet alleen voor oude torens, want ook de toren bij het station mocht niet beklommen worden om een kapotte klok te repareren. Die klok werkt na lange tijd weer.
Voor elke werkplek moet een zogenaamde Risico Inventarisatie en Evaluatie worden uitgevoerd. Dit houdt in dat bekeken wordt welke arbeidsrisico's er zijn en hoe men daar mee om wil gaan. Volgens Van Balkom is er in 2023 een dergelijke RI&E uitgevoerd: "Bij de werkzaamheden van een beiaardier kunnen risico's zoals vallen en brand nooit volledig worden uitgesloten, maar de waarschijnlijkheid ervan kan door maatregelen wel worden verminderd. Het mogelijke gevolg van een ernstig incident blijft echter groot", als dus een opmerking in die RI&E.
Een aanpassing maken in de toren zal niet eenvoudig zijn, want het is wel een monument. Daar kun je niet zomaar van alles aan veranderen. Het zal dan ook nog wel een puzzel voor de gemeente worden om dit op te lossen. Momenteel is nog wel elk kwartier een melodie te horen op de beiaard. Die wordt door een trommel aangestuurd. Deze kan echter niet worden aangepast naar een andere melodie, zolang de toren dicht zit.
Het CDA heeft ondertussen al vragen gesteld. Ze wil onder andere weten waarom de Arbeidsinspectie een ARBO controle heeft uitgevoerd en hoelang het gaat duren voordat de situatie weer werkbaar is.
Auteur: Alfred Heeroma 353 keer werd dit bericht gelezen