Daklozen zijn niet het probleem
05-Dec-2025 20:15

Leestijd 3 minuten

In Nederland zijn behoorlijk wat daklozen. In 2022 nam de rijksoverheid het initiatief om te zorgen dat er in 2030 geen daklozen meer zouden zijn. Ze stelde daarvoor € 65 miljoen beschikbaar en de gemeenten moesten daarbij aan de slag. Het principe is simpel: geef daklozen een huis en daarmee ontlast je maatschappelijke omvang en voor de dakloze geeft het rust. Toch was (en is) er bij veel gemeenten scepsis, omdat ze vrezen het de toewijzing van woningen verstoord, de daklozen vaker een huurachterstand oplopen en voor overlast zorgen. Den Bosch is een van de weinige gemeenten die is gegaan voor huisvesting van de daklozen om dit doel in 2030 te bereiken. Wethouder Slikker begrijpt niet waarom gemeenten zo terughoudend zijn in deze tijden van wooncrisis: "Dat vind ik een van de grote misvattingen, want 'wonen eerst' is juíst nodig tijdens de wooncrisis. Anders was die groep zelf wel aan een woning gekomen."

Het eerste wat nodig is dat je inzicht hebt in de groep daklozen, maar er bleek maar weinig bekend over hoeveel daklozen er waren en waarom ze dakloos waren. Daarom werd in 2023 een onderzoek gedaan waarbij men op een dag zoveel mogelijk inzicht wilde krijgen over deze groep. Dat bleek een verrassend beeld. Het idee dat het alleen maar zou gaan om mannen met een verslaving of andere maatschappelijke tekortkomingen, kwam bedrogen uit. Niet alleen bleek de groep groter dan gedacht, maar ook veel gevarieerder. Het waren niet alleen mannen, maar ook vrouwen en zelfs kinderen. Slikker in het NRC: "Eigenlijk moet je niet blij zijn met de uitkomsten van die telling natuurlijk, want de resultaten zijn super pijnlijk. Maar het heeft destijds wel mensen die twijfelden over onze aanpak over de streep getrokken."

Ook in Den Bosch was er scepsis, zowel bij woningcorporaties als bij gemeenteraadsleden en andere betrokkenen. Toch is de gemeente aan de slag gegaan en nu drie jaar later blijkt dat veel van die scepsis ongegrond is. Van de oorspronkelijke groep van 500 daklozen zijn er nu 200 gehuisvest. Slechts in een geval van overlast, is er niet meer huurachterstand dan bij gemiddelde huur en van een aanzuigende werking is ook geen sprake. Er is nu meer plek in de maatschappelijke opvang ondanks dat het aantal plekken van 77 naar 55 is gegaan. Het Inloopschip is ondertussen gesloten en vervangen door kleinschalige opvang.

Toch is het niet allemaal lofzang dat de klok slaat. Ook wethouder Slikker ziet dat steeds meer arbeidsmigranten op straat komen. Het probleem hierbij is dat deze mensen vaak niet voor maatschappelijke opvang in aanmerking komen omdat ze niet geregistreerd staan in de gemeente en/of tekort hebben gewerkt. Arbeidsmigranten hebben vaak een woning die is gekoppeld aan het werk dat ze doen. Als het werk stopt, mogen ze niet blijven wonen. Er was een wet in de maak die deze koppeling moest voorkomen, maar vorige week trok minister Mariëlle Paul streep door deze wet.

Wethouder Slikker in het NRC: "In veel gemeenten is het oplossen van dak- en thuisloosheid de verantwoordelijkheid van wethouders die zorg in hun portefeuille hebben. Net als de staatssecretaris van Gezondheid op staatsniveau. Dat is vreemd, de meeste mensen hebben vooral een woning nodig. Ik roep ook al drie jaar tegen het Rijk: verander onze financiering. Bouw het bedrag voor opvang af en geef extra geld zodat we huisvesting kunnen bieden. Dan zullen gemeenten die over 'wonen eerst' twijfelen vast harder gaan lopen."

Ondertussen die het principe van Housing First aan het uitvoeren zijn en de scepsis opzij hebben gezet.

Het principe van Housing First is afkomstig uit de Verenigde Staten, maar werkt in Den Bosch bijzonder goed. Ze bieden niet alleen woningen aan in de sociale huur, maar ook in de middenhuur. Vaak is het probleem niet een van financiën, maar van het zelfstandig kunnen vinden van een woning bijvoorbeeld na een scheiding en huiselijk geweld (trauma).

Begin dit jaar verscheen het magazine 'Den Bosch geeft thuis' over deze successen van Housing First. Dit succes is alleen mogelijk omdat meerdere partijen, zoals corporaties, maatschappelijke opvang en de gemeente samenwerken.

Auteur: Alfred Heeroma

121 keer werd dit bericht gelezen