De beroering rondom komst AZC
14-Jun-2026 12:47

Leestijd 8 minuten

Op 7 april maakte de gemeente bekend dat er een AZC komt in het pand aan de Beverspijken 2 nabij Engelen. De gemeente verwachtte wel dat bewoners hier vragen over zouden hebben, maar is waarschijnlijk geschrokken van de hoeveelheid ophef die het heeft veroorzaakt. Toch is er een proces geweest voor de komst van een AZC en is de beslissing niet zomaar genomen.

Het pand waar het over gaat is gevestigd aan de Beverspijken 2. Het werd gebouwd in 1979 en was tussen 1984 en 2022 als kantoorvoorziening van de (Rijks)politie in gebruik. Op 28 juni 2022 werd het pand via een veiling verkocht, omdat de politie het pand niet langer in gebruik wilde houden vanwege bezuinigingen. Het gaat om een pand van 1280 m2 en heeft 80 parkeerplaatsen. De nieuwe eigenaar heeft het pand vervolgens opgeknapt en begin oktober 2024 aangeboden bij het COA.

Het COA zag mogelijkheden voor dit pand. Qua ruimte zouden er maximaal 77 bedden beschikbaar kunnen zijn, maar voor de bestuurlijke hanteerbaarheid werd uitgegaan van 70 bedden. De bedoeling was om het pand vanaf 1 juli 2025 te huren. Om een goede beoordeling te maken van de geschiktheid van het pand werd er een snel onderzoek (quickscan) uitgevoerd. In maart 2025 kwamen er een aantal aandachtspunten uit naar voren.

Het pand ligt op het bedrijventerrein de Vutter en het beoogde gebruik valt niet binnen het omgevingsplan. Daarvoor moet bij de gemeente een aanpassing worden aangevraagd. Een ander punt dat naar voren kwam, is dat de geluidsbelasting op het pand het mogelijk ongeschikt zou maken voor de opvang. Voor het overige waren er alleen punten ter overweging zoals verkeer en veiligheid. Qua omgevingsbelasting (zoals die geldt op een industrieterrein) waren er geen bezwaren.

De belangrijkste hindernis bleek de geluidsbelasting. Deze zou mogelijk een goed woon- en leefklimaat in de weg staan. Op basis van modelgegevens werd vastgesteld dat er inderdaad een te hoge gevelbelasting qua geluid is. Het gaat hierbij om de combinatie van wegverkeer (A59, Beverspijken, Haverleij en Rietveldenweg) en industrielawaai. Deze voldoet net aan de gemeentelijke eisen, maar daarmee kan niet bepaald worden of het geluid in het pand ook voldoet. Daarvoor werden ter plekke geluidsmetingen gedaan en daaruit komt naar voren dat in het pand de geluidsbelasting wel binnen de gestelde grenzen blijft. Daarmee is het pand geschikt voor gebruik als opvang. Wel is bij de deze meting uitgegaan dat het gebruik van het pand maximaal 10 jaar is.

Op 2 juli 2025 is er een conceptverzoek omgevingsvergunning gedaan. Uit de rapportage blijkt welke zaken aandacht behoeven. Op basis van de beschikbare informatie is de gemeente bereid op mee te werken aan opvang van maximaal 50 AMV-ers, terwijl het COA er eigenlijk 70 wilde. Voor de gemeente is de motivering dat met de opvang van 50 jongeren er wordt voldaan aan de opvang van 600 asielzoekers die volgens de Spreidingswet in Den Bosch opgevangen moeten worden.

Hierop werd op 17 maart 2026 het communicatie- en participatieplan besproken. In dit plan staat het tijdsschema en wie waar verantwoordelijk is. In dit plan wordt uitgegaan van een gebruik van maximaal 15 jaar (10 jaar met optie tot verlenging voor 5 jaar). Behalve het tijdschema staan in dit plan ook wie er moet worden geïnformeerd en op welke wijze belanghebbenden betrokken kunnen worden, maar ook welke risico's en kansen er zijn. Wel is duidelijk dat er geen mogelijkheid is om te spreken over het 'waar' van de locatie alleen over het 'hoe' van de opvang en op welke wijze deze het beste in de buurt kan worden ingepast. Binnen het participatieproces heet dat belanghebbenden mogen adviseren (meedenken). Uiteindelijk gaat het College van B en W over het al dan niet goedkeuren van het aangepaste omgevingsplan. Hierin heeft ook de gemeenteraad verder geen bevoegdheid (ook zij zullen worden geraadpleegd en mogen adviseren). Als aan de wettelijke kaders wordt voldaan, dan kan het college juridisch gezien heel moeilijk een vergunning weigeren.

Op 7 april 2026 werd bekend gemaakt dat de gemeente en het COA een overeenkomst zouden sluiten over het gebruik van het betreffende pand als opvang voor AMV-ers. Op 8 april tekende burgemeester Mikkers de bestuursovereenkomst met het COA. Hierin is opgenomen dat het pand 15 jaar in gebruik genomen mag worden als AZC voorziening.

De gemeente had twee inloopbijenkomsten gepland in het betreffende pand, maar de belangstelling bleek veel groter dan verwacht. Uiteindelijk werden er negen inloopmomenten en een online sessie georganiseerd. Dit is ongekend veel voor een AZC. Bij de komst op Zuid was er veel onvrede en angst, maar verliep het proces uiteindelijk voor iedereen naar tevredenheid. Ook bij de opvang in Kasteel Meerwijk liep het proces niet al te stroef.
Tijdens een aantal van de inloopmomenten vonden er demonstraties plaats buiten het pand. Initieel waren deze demonstraties vreedzaam, maar liepen uiteindelijk dusdanig uit de hand dat de ME moest ingrijpen (sommige demonstranten beweren dat de ME het geweld heeft uitgelokt). Ook verschenen er allerlei protestborden langs de Haverleij en nabij de A59. Ook werden er Nederlandse vlaggen opgehangen. Dit veroorzaakt een grimmige stemming ook binnen gemeenschap van Engelen zelf. In mei werd de stichting VeiligEngelen opgericht. De oprichting was mogelijk omdat bewoners en andere betrokkenen € 30.000 doneerden. De stichting geeft aan een onderzoekende rol te willen en feitelijk te willen kijken naar de noodzaak en geschiktheid van de locatie. "Daarbij geven wij nadrukkelijk aan dat wij niet tegen humane opvang van kwetsbare minderjarigen zijn, maar dat onze inzet zich richt op een zorgvuldige beoordeling van deze specifieke locatie, de gevolgen voor de omgeving en de manier waarop belangen van omwonenden, ondernemers en andere direct betrokkenen worden meegewogen", aldus een persbericht. Hierin is ook vermeld dat ze afstand nemen van niet vreedzame demonstraties, protestacties en andere voering van actievoering.

Op 18 mei 2026 kregen bewoners tijdens de maandelijkse Informeren en Ontmoeten de gelegenheid hun mening te geven. Hier waren zowel voor- als tegenstanders die het woord namen. Een ongekend hoog aantal van 20 insprekers nam het woord. Tegenstanders vrezen vooral overlast van de jongeren waarbij wordt verwezen naar een onderzoek over geweldsincidenten tussen 2017 en 2024. Hieruit komt naar voren 34% van de jongeren betrokken zijn geweest bij agressie- of geweldsincidenten. Het gaat hierbij om verdenkingen en het betreft vooral veiligelanders (Algerijnen, Marokkanen en Tunesiërs). 8% wordt verdacht van een misdrijf. De cijfers zeggen niets over de aard of ernst van een misdrijf of incident.

De gemeente heeft tot nu toe twee keer de protestborden weg laten halen. Hierbij werden aanvankelijk medewerkers geïntimideerd. Ondertussen hangen er al weken illegaal protestuitingen (illegaal omdat het volgens de APV niet is toegestaan in de openbare ruimte deze uitingen te plaatsen). Bij de gemeente zijn ongeveer 100 verzoeken binnengekomen om de uitingen van protest weg te halen. De gemeente laat weten dit met regelmaat te doen, maar wie ter plekke gaat kijken ziet dat dit niet waar is. Ook sommige bewoners van Engelen voelen zich nu onveilig, vooral als ze niets tegen de komst van een AZC hebben. Dit gevoel van onveiligheid komt door andere inwoners van Engelen en dus niet door AMV-ers, want die worden pas op zijn vroegst medio 2027 verwacht.

De gemeente volgt de normale procedure en die omvat nog vele stappen waarbij bewoners kunnen meedenken en praten. Wel is de 'wensen en bedenkingen' van de gemeenteraad over de zomer heen getild, omdat het proces lastiger verloopt dan gedacht. Op dit moment loopt de omgevingsdialoog waaruit ook het veiligheidsplan zal volgen. De jongeren zijn leerplichtig en zullen overdag naar school (ISK) gaan. Buiten schooltijd mogen ze in principe vrij bewegen, maar ze moeten zich wel verantwoorden bij hun mentor. Als ze zich niet aan de regels houden, zullen er (straf)maatregelen volgen. Bewoners vrezen dat jongeren zich met regelmaat gaan vervelen en voor overlast zullen zorgen in het dorp of bij het Engelermeer. Ook verwachten bewoners dat de toegang tot het dorp via de Beverspijken onveiliger wordt.
Overigens biedt de komst van een AZC ook kansen. Zo zou er een uitbreiding van het busvervoer mogelijk zijn en kunnen verenigingen zich versterken.

Eerder gaf burgemeester Mikkers aan : "Ik zie en hoor dat dit onderwerp veel losmaakt. Het gaat om een ontwikkeling die uw leefomgeving raakt en waarover mensen verschillend denken. Juist daarom vind ik het belangrijk om dit te blijven benoemen: in onze gemeente is ruimte voor ieders mening. Blijf daarvoor de verbinding met elkaar opzoeken, ook als u merkt dat u er anders in staat. Ga met elkaar in gesprek en probeer elkaar echt te begrijpen. Veroordeel elkaar niet om een andere mening, maar geef elkaar de ruimte en vrijheid om die te hebben. Dat is een belangrijk goed in onze samenleving en iets waar we samen verantwoordelijkheid voor dragen.
Laten we die kracht samen vasthouden. Dat betekent dat we elkaar respectvol blijven benaderen, luisteren naar de zorgen en vragen van elkaar, en de ruimte geven om van mening te verschillen.
Demonstreren en je stem laten horen, hoort bij onze democratie, maar laten we daarbij wel oog houden voor elkaar en voor de verbinding in onze gemeenschap."

Auteur: Alfred Heeroma

148 keer werd dit bericht gelezen