Uit de hand gelopen volksfeest
14-Jun-2026 16:33

Leestijd 4 minuten

Carnaval is waarschijnlijk in de middeleeuwen in Italië ontstaan. Het was een feest voorafgaand aan de 40 dagen durende vastenperiode voor Pasen. Dit feest heeft zich in de loop van de tijd verspreid naar een aantal (Katholieke) landen in Europa, waarbij elke stad of regio een eigen invulling aan het feest gaf. Zo kwam het feest ook in Nederland, waar het vooral in het Katholieke zuiden (rest Nederland was voornamelijk Protestants) werd gevierd. In Limburg vierden men het vooral op straat (Rijnlands) en in Noord-Brabant vooral in de kroegen (Bourgondisch). Het feest duurde van zondag tot dinsdag.

Carnaval is een volksfeest en daarbij hoort ook dat het volk het voor het zeggen heeft. Dat komt tot uiting in de vorm van Prins Carnaval die gedurende drie (symbolisch) de macht over stad of dorp krijgt. Van oudsher kon het volk op die manier de draak steken met de adel die toendertijd de stad bestuurde. De dorpen en steden krijgen tijdens carnaval ook een andere naam om de spot-heerschappij luister bij te zetten.

In Den Bosch creëerde men een eigen verhaal. Dit was mede ingegeven door de toenemende excessen tijdens carnaval. Zo ontstond in 1882 de Oeteldonkse Club. De bedoeling van het verhaal was dat iedereen gelijk was en werd boer of durske. Om leiding te geven aan de stad werd een burgervaojor (Peer vaan den Muggenheuvel tot den Bobberd) aangesteld en kwam er werd het durp Oeteldonk vereerd met een bezoek van Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Amadeiro, uiteraard met adjudant en Ut Gevollug. Steevast komt de Prins aan op Oeteldonk Centraol op zondag om 11.11 uur. Als de prins op de Markt is gearriveerd, wordt Boer Knillis onthuld en mag het feest losbarsten. Op maandag is dan de grote optocht en op dinsdagavond om 23.55 uur wordt Knillis weer begraven.

Zoals carnaval bedoeld is, was het lange tijd een lokaal feest. Echter kwam er steeds meer aandacht van buiten de stad. Dat leidde tot meer drukte en daar hebben de meeste horecazaken geen moeite mee, het draagt immers bij aan meer omzet. Behalve dat het steeds meer bezoekers trok, werden er ook steeds meer dagen bijgetrokken, eerst de zaterdag, toen de vrijdag en tegenwoordig ook de donderdag. Dit feesten zorgt echt ook steeds vaker meer voor overlast. Voor niet-horeca ondernemers wordt het lastiger om publiek te trekken en ook de veiligheid staat staat onder druk omdat er steeds meer mensen van buiten de stad komen.

In 2024 werd een Adviesgroep Toekomst Carnaval opgezet. Het afgelopen carnaval werden al een aantal aanpassingen gedaan. Dit ging om vrijwillige afspraken. Het college wil een van de afspraken nu officieel gaan vastleggen in de Algemeen Plaatselijke verordening. Die regel houdt in dat er op donderdag geen carnavalsevenementen meer mogen plaatsvinden en dat de horeca die dag voor 18.00 uur geen alcohol meer mag schenken (of open mag zijn). Daarmee hoopt men het aantal van 42.000 bezoekers van dit jaar aan de binnenstad te verminderen.

Het feest wordt georganiseerd door de Oeteldonkse Club van 1882, maar die heeft geen macht om regels te controleren en te handhaven. Dat is een taak van de politie en Stadstoezicht. Die geven echter aan onvoldoende capaciteit te hebben om hierin te voorzien. Op diverse websites, fora en sociale media is de vraag gesteld of dit een terechte ingreep is. De meeste mensen hebben wel begrip voor de maatregel. De horeca is, bijna vanzelfsprekend, veel minder goed te spreken over de maatregel en vinden het betutteling. De burgemeester wil ook bekijken of het mogelijk is om een tijdelijk verbod van alcoholverkoop in supermarkten op te leggen. Door de donderdag te schrappen als carnavalsdag zullen ook activiteiten als Roet Korte Put en Worstebrôôdwee niet door kunnen gaan.

Burgemeester Jack Mikkers: "Carnaval moet een feest blijven waar traditie en plezier samengaan met respect voor elkaar en elkaars belangen. We merken dat de afgelopen jaren de balans zoek is geraakt op de donderdag voor carnaval. Het is te druk, voor politie en handhaving is het niet houdbaar en de druk op de leefbaarheid voor bewoners en andere ondernemers in de binnenstad is te groot. We willen de balans terugbrengen. Door een aantal maatregelen gaan we hiermee werkenderwijs aan de slag. Op de donderdag geen buitencarnaval, geen carnaval in de uitbouwen van de kroegen en geen carnaval in de restaurants. Zekerheid dat we hiermee alles in één keer oplossen, hebben we niet. Het zijn lastige besluiten. We houden dus vinger aan de pols en blijven met partijen in gesprek. Wat moet er mogelijk anders of moet er een schepje bovenop. Kennis en ervaring die we nu nog niet hebben."

Om te voorkomen dat mensen dan buiten de binnenstad feest gaan vieren op donderdag, geldt de regel voor de gehele gemeente. De nieuwe regel moet nog wel worden goedgekeurd door de gemeenteraad.

Auteur: Alfred Heeroma

174 keer werd dit bericht gelezen