Vrouwen voelen zich vaak onveilig waarbij seksuele intimidatie een belangrijke rol speelt. Fotograaf: Alfred Heeroma - Bron: Den Bosch Politiek
De laatste tijd is veel in het nieuws dat vrouwen onveilig zijn op straat. De Emancipatiemonitor 2024 (CBS) laat zien dat vrouwen niet meer of minder veilig op straat zijn, maar wel dat de vormen van geweld tegen vrouwen anders liggen dan geweld tegen mannen. In sociaal opzicht zijn vrouwen daarmee onveiliger dan mannen.
Het gevoel om onveilig te zijn is iets anders dan ook daadwerkelijk slachtoffer te worden van geweld. Jarenlang waren mannen vaker slachtoffer van geweld, maar sinds 2021 stijgt het aantal geweldsincidenten bij vrouwen wel harder dan bij mannen. Over de gehele bevolking genomen is 6,4% slachtoffer van geweld.
Mannen worden vaker bedreigd (5,4% tegen 3,9% bij vrouwen) of mishandeld (1,4% tegen 0,9%), maar vrouwen zijn wel veel vaker slachtoffer van seksueel geweld (3,1% tegen 0,6% bij mannen). Hierbij moet wel worden opgemerkt dat vooral jonge vrouwen (15 -25 jaar) met 16% vaak slachtoffer zijn van geweld.
Als het gaat om bedreiging of mishandeling dan kent 43% de dader tegen 34% van de mannen. Ook komen de daders met grofweg 25% uit de directe omgeving (buurtgenoot of andere bekende). Bij seksueel geweld is de dader relatief vaak een vriend, collega of andere bekende. De meeste geweldsincidenten vinden plaats op straat (46,3% mannen en 32,1% vrouwen) of in het uitgaansgebied (respectievelijk 9,3% en 18,6%)) ook op het werk en thuis komt geweld voor (elk circa 13%). Wel komt huiselijk geweld tegen vrouwen voor.
Als het gaat om ongewenst gedrag dan hebben vrouwen vaker te maken met ongewenste seksuele aandacht, intimidatie en lichamelijk geweld.
Het aantal vrouwen dat jaarlijks wordt vermoord ligt tussen de 40 en 50 personen; bij mannen is dat tussen de 80 en 90. In de periode 2014-2023 werd ongeveer 70% van de vrouwen vermoord door een (ex)partner, maar ook is vaak een familielid (20%) of kennis (10%) in beeld als dader. Dit wordt ook wel femicide genoemd, doden omdat een vrouw een vrouw is. Bij mannen is reden van moord gevarieerder zoals criminaliteit (12%) of iemand uit een kennissenkring (29%). 5% van de mannen wordt vermoord door een (ex)partner.
Cijfermatig gezien zijn vrouwen niet onveiliger dan mannen, maar toch voelt 61% van de vrouwen tussen 15 en 25 jaar zich wel eens onveilig. Overall voelt 35% van de Nederlanders zich wel eens onveilig. Dit resulteert erin dat vrouwen bijvoorbeeld vaker omlopen of andere maatregelen nemen om de veiligheid te vergroten.
In Den Bosch wijken de cijfers niet heel veel af van het landelijke beeld. De cijfers komen naar voren uit veiligheidsmonitor die om de 2 jaar wordt gehouden. De laatste was in 2023. 39% van de vrouwen voelt zich soms onveilig in de eigen buurt, maar 50% van de vrouwen geeft aan last te hebben van straatintimidatie. De gemeente kan niet elke vorm van geweld tegengaan, maar zet wel diverse middelen in. Dit kan gaan om cameratoezicht, betere zichtlijnen in de openbare ruimte of slimme straatverlichting. Dit zijn wel algemene maatregelen en niet specifiek gericht op geweld tegen vrouwen.
Wel kan gendergerelateerd geweld of intimidatie binnenkort gemeld worden bij het meldpunt straatintimidatie. Dit is aangesloten bij het landelijk meldpunt. Bij de komende vrouwendag (8 maart 2026) wil de gemeente aandacht geven aan dit probleem. Ook zal bij de veiligheidsmonitor (die plaatsvindt van oktober tot en met december) specifieker gevraagd worden naar de oorzaken van het onveiligheidsgevoel. Daarnaast gaat de gemeente in gesprek met vrouwen, vooral in buurten waar het onveiligheidsgevoel hoog is. Ook wordt gekeken met stakeholders hoe het nachtleven veiliger kan worden voor vrouwen. Verder zal de gemeente bekijken wat er komt uit de pilot van het Ministerie van Justitie en Veiligheid inzake 'Handhaving strafbaarstelling seksuele intimidatie door boa's' al doet de gemeente zelf niet mee aan deze pilot.
