Op woensdag 18 maart 2026 vonden in Nederland de gemeenteraadsverkiezingen plaats, zo ook in Den Bosch. Er werden leden van de gemeenteraad gekozen, het hoogste orgaan dat de uitvoerende macht (burgemeester en wethouders) kan en moet controleren.
Aan de verkiezingen namen 18 politieke partijen mee, dat waren zowel partijen met landelijke status, maar ook lokale partijen.
In de Bossche gemeenteraad zijn 39 zetels te verdelen. Sinds 2022 zijn er 16 partijen vertegenwoordigd in de gemeenteraad. Na de verkiezing van 2026 zullen hiervan 13 overblijven. Groenlinks en de PvdA zijn als een fractie verder gegaan en drie fracties kregen te weinig stemmen voor een zetel. FvD kreeg wel een zetel.
In 2022 waren er 7 partijen met 1 zetel, 2 met 2 zetels, 3 met 3 zetels, 2 met 4 zetels, 1 met 5 zetels en 1 met 6 zetels. Er zijn 6 lokale partijen en 10 partijen met een landelijke achtergrond.
In 2026 werden er 6 partijen met 1 zetel gekozen, 3 met 3 zetels, 2 met 4 zetels en 2 met 8 zetels.
Na de verkiezing van 2026 werd bekend dat D66 en GroenLinks-PvdA samen de verkenning zullen doen om te komen tot een nieuwe meerderheid. Het is in de moderne Bossche geschiedenis niet voorgekomen dat een partij een absolute meerderheid heeft.
In 2022 werd D66 met 6 zetels de grootste partij. Zij hebben een coalitie gevormd met VVD, GroenLinks, Rosmalens Belang, CDA en PvdA.
Bij de komende verkiezingen zullen GroenLinks en PvdA met 1 lijst meedoen.
In 2026 is D66 qua aantal stemmen nog steeds de grootste, maar qua zetels geëvenaard door GroenLinks-PvdA.
De coalitie stelt een plan op waaraan ze de komende vier jaar gaat werken. Dit betekent niet dat zaken die de afgelopen vier jaar in gang zijn gezet zomaar stop kunnen worden gezet. Immers de gemeenteraad heeft met deze plannen al ingestemd en stopzetting of aanpassing kan alleen als een nieuwe gemeenteraad daarmee akkoord gaat. Stopzetten of aanpassen van plannen kan juridische en/of financiële consequenties hebben.
De gemeenteraadsverkiezing trekt over het algemeen het minst aantal stemmers. De gemeente maakt geen wetten, maar kan wel grote invloed hebben hoe wetten en regels worden toegepast. Dit kan invloed hebben op de leefomgeving van mensen, maar ook of er genoeg voorzieningen zijn voor verenigingen en cultuur. Ook krijgt de gemeente steeds meer zaken die ze moet uitvoeren zoals jeugdzorg, Wmo en bijstand. Ook moet een gemeente zorgen voor voorzieningen zodat onderwijs mogelijk is. Door te stemmen bij een gemeenteraadsverkiezing kan mede bepaald worden waar meer en minder aandacht voor is.
De gemeenteraad wordt voor vier jaar gekozen. Er is meestal gedurende deze periode veel verloop. Binnenkort zal hier een overzicht komen over de afgelopen periode.
Op 29 oktober 2025 vond de landelijk verkiezing plaats voor de leden van de Tweede Kamer. De Tweede Kamer doet landelijk wat een gemeenteraad lokaal doet, de uitvoerende macht controleren. Het grote verschil, afgezien lokaal en landelijk, is dat de Tweede Kamer wel gaat over het goed- of afkeuren van wetsvoorstellen. Het landelijke beleid heeft ook zijn weerslag op het lokale beleid. De uitslag van deze verkiezing gaf grote diversiteit aan. Het gevolg hiervan is dat het vormen van een meerderheidskabinet lastig is.
De afgelopen periode is duidelijk geworden dat steeds meer gemeenten een eigen lijn zoeken in het beleid dat landelijk wordt uitgestippeld. Dit heeft ermee te maken dat de landelijke overheid steeds sterker geneigd is om regels aan te passen en wel zodanig dat het niet meer past in het lokale beleid. Anders gezegd, partijen in een gemeenteraad worden gekozen op basis van beloften die ze doen die mogelijk zijn conform landelijk beleid. Als het landelijk beleid verandert, dan kunnen de partijen lokaal de beloften niet meer waarmaken.
Meer informatie over de deelnemende partijen komt op Verkiezing 2026
De eerstvolgende verkiezing is voor de Provinciale Staten. Deze staat gepland voor maart 2027. Dan zal ook een verkiezing voor de Waterschappen plaatsvinden.
